AI ‘ın çalışma hayatımızı, aile ve ülke ekonomimizi, iş ve üretim süreçlerini baştan aşağıya dönüştüreceğini; AI öncesine göre hiç bir iş ve sürecin aynı kalmayacağını tüm uzmanlar, akademisyenler ve ekonomistler söylerken biz neredeyiz?
Dönüşüm Türkiye’de biraz yüzeysel algılandı ve başladı; arama motoru ve sohbet botu şeklinde kullanılıyor! Yapay Zekanın ana felsefesi, ülkemizde ve özellikle özel sektörde henüz tam kavranamadı.
Zira, şirketler mevcut yapısı ve iş süreçlerinde;
- Marka, İletişim, Reklam ve Pazarlama süreçleri,
- İş yapış biçimi,
- Karar alma süreçleri,
- Yönetim anlayışı ve yönetişim,
- IK ve Performans sistemi,
- Ekip ve kurum kültürü,
- Müşteri destek ve iletişim süreçleri,
- Operasyon süreçleri,
- İç Sistemler, Denetim, Risk ve Uyum süreçlerinde dijitalleşme, robotik süreç otomasyonu ve bulut sistemlerinde sohbet robotları ile Yapay Zekaya geçtiğini düşünerek hem kendilerini, hem yönetimlerini hem de yatırımcılarını bir anlamda yanlış yönlendiriyorlar.
Gerçek dönüşümün işin mantığında, felsefesinde yani daha derinde olduğunu düşünüyorum.
Yapay Zeka çağında rekabet avantajı ve yatırımın geri dönüşü hangi aracı ve sistemi kullandığınızdan çok, organizasyonunuzu, yukarıda saydığımız iş ve karar alma süreçlerini yeniden tasarlayarak sürekli sadeleşebilmesinde yatıyor.
Bu şekilde karar alma süreçlerinden en alt iş ve operasyon süreçlerine yeniden düşünülmez, tasarlanmaz ve sürekli yalınlaşmaya gidilmez ise konu teknoloji ve altyapı ekiplerinin yüksek bütçeli bulut, GPU ve dijital entelektüel yatırımı olarak kalır. Dünyada bir çok sektörde ve büyük markada başlayan dönüşüm bizde hiçbir zaman gerçekleşemez.
Human AI Co-Lab Etkinliği
Bu hafta başı (20260727) – katıldığım birçok konferans ve eğitimden farklı olarak İnsan ve işin Felsefesine dayanan üst seviye yöneticiler için organize edilen bir laboratuvar etkinliğine katıldım.
Etkinlikte temel olarak; her yöneticinin kişisel ve/veya kurumsal örnek vakaları üzerinden giderek; Yapay Zekanın İnsan odağı, Kurumsal ve Yönetişim felsefesi ve mantığına; çözmeye değecek problemden (thawing problem), rakip ve muadillerin derinlemesine araştırılmasına, fikirler üretmeye, fikirlerin değerlendirilmesi, AI modelleri ve çözümleri üzerinde Ajan tasarlamaya ve test edilmesine kadar tüm fazlarını gerçekleştirdik.
Tasarım Odaklı Düşünce Atölyesi
8D Döngüsel Karar Çerçevesi
- Define: Çözmeye değer problemin tarifini yapıyoruz.
- Discover: Problemi ve çevresel tüm detayları ile araştırma yapıyoruz.
- Diverge: Fikiri zenginleştirip, benzer ve karşıt görüşler ile zenginleştiriyoruz.
- Decide: Fikrin olgunluğu, doğruluğu, değerli ve fizibilitesi doğru mu?
- Design: Yapay Zeka araçları ile taslak tasarımın yapıyoruz.
- Deliver: Otomasyon akışını oluşturuyoruz.
- Diagnose: Deneyimi ve operasyonel süreçleri tanımlıyoruz.
- Develop: Ajanı tasarlayıp döngüyü kapatıyoruz.
AI Kullanımı için önemli noktalar!
- İyi, yalın ve kurallar çerçevesinde prompt,
- Verinin ve kaynağın kalitesi,
- Kara kutu değildir, sorgulanmalı,
- Son söz insan kararı olmalı,
- Özellikle kurum ve kişisel verilerinizde mahremiyet önemli, global ve buluttaki AI ‘a kopyalamayın,
- Önyargıya dikkat ve denetimde olun,
- Şeffaflık önemli, AI ile yaptığınızı ve çıktıları belirtin ve siz mutlaka son düzenlemeyi yapın,
- Hangi amaçla hangi AI aracını (analiz, beyin fırtınası, araştırma, tasarım-sunum-infografik, akış, toplantı ve yayın transkripti, metinden resim ve videoya, kitap-içerik ve eğitim, vb.) kullandığınıza dikkat edin,
- Her gün düzenli olarak kullanın ve denemeler yaparak kendinizi geliştirin,
- Tüm ekibinize yaygınlaştırın ve 8D Döngüsel Karar Çerçevesi çalıştayını beraber yapın.
Dünyadaki AI Tablosu ve Rakamları (202607 tarihi itibariyle)
- Aktif AI kullanıcısı : 1,1 milyar+ kişi (dünya nüfusunun %13,3’ü),
- En az bir kez AI kullananların sayısı : 1,5-2 milyar kişi,
- Her gün işleri için kullananlar sayısı : 115-180 milyon kişi,
- ABD’li çalışanların ‘hiç AI kullanmıyorum’ diyenlerin oranı : %49,
- AI’a giden girişim sermayesi : (2025, OECD, küresel VC-Girişim Sermayesi ‘nin %61’i),
- AI becerisi olan çalışanların eşdeğer rollerdeki maaş avantajı : %56 daha fazla,
- AI kullanan serbest çalışanların kullanmayanlara kıyasla kazanç farkı : %40 daha fazla
