Genel

Sınıf ve kategori dışı yazılarım bu kategori altında yayınlanacak

Gerçekliğimizi kim şekillendiriyor?

Gerçekliğimizi kim şekillendiriyor?

2026.05.05 Tarihinde Etiler Han Spaces’te Academy Lab > Big5 Mingle networking etkinliklerinin 3. sünü QPAY Elektronik Para ve Ödeme Hizmetleri A.Ş. sponsorluğunda yaptık. Bu etkinlikteki temamız “Gerçekliğimizi kim şekillendiriyor?” alt başlıklarımız: Yapay Zeka, Sentetik Medya ve Dikkat Ekonomisi” oldu, etkinlikteki paylaştıklarımızı sizlere aktarmak isterim.

ARTIFICIALLY INSPIRED – 3

TEMA

Artificially Inspired: URANIA
“Who Shapes Our Reality Now?”
AI, Synthetic Media & The Economy of Attention

Gerçekliğimizi kim şekillendiriyor?

Yapay Zeka, Sentetik Medya ve Dikkat Ekonomisi

OTURUMUN ANA ÇERÇEVESİ

>> Moderatör Melda: Bu oturumun kalbi şu fikir: Artık gerçeklik keşfedilmiyor.
Tasarlanıyor, dağıtılıyor ve optimize ediliyor, çünkü içerik artık bir bilgi değil bir maden gibi ekonominin kalbinde ve sistem insanlıktan daha büyük bir halde.

  1. AI → içerik üretir

  2. Medya → dağıtır

  3. Algoritma → büyütür

  4. Ekonomi → ödüllendirir

>> Dr.OBC: Medicini ailesi ve altın karşılığı senedin ortaya çıkışı ve Ordu & Silah gücünün etkisi. Ailenin tarihsel süreçteki 300 yıllık (1434-1737) banker-prens dönemlerinin genel bir özetidir. Özellikle, Lorenzo de’ Medici döneminde (15. yüzyıl sonu), ailenin bankacılığı ordu finansmanına ve diplomasisine dayalı hale getirerek risklerini artırdığı bilinmektedir.

>> Dr.OBC: Medicini olmasaydı Rönesans ve Michelangelo olmazdı!

>> Dr.OBC: Mr. Fütürist bir YK üyesinin gazı ile Reklam şirketi sahibi bir arkadaşım Metaverse ‘e yatırım yaparak, şehir, cadde ve binalar kapatacaktı; bunların çoğu köpük, AR&GE finansmanı arıyorlar, sakın ha dedim. NFT ‘deki evcil ve yaban hayvanları ile yapılan Non-fungible-token konuları da çok şişirilmişti, benim kitabımda da var 🙁

>> Dr.OBC: Sanat Eserini müze ve etkinliğe veren sanatçının diğer eserlerinin ne kadar değer kazandığına değindik, global sanat verileri ve örnek vakaları aktardık.  

Faydalandığım 2021 yılında tamamladığım Doktora çalışmalarımın özet sunumu; ve aktardığım bilgi, deneyim ve verileri sizler için aşağıdaki özet sunumlarda toparladım:

* 20210630 – “Atıl Kaynakların Blokzincir üzerinden Menkulleştirilerek Finansal Varlıklara dönüştürülmesi”

* 20260505 “Unlocking Art Capital” – “Atıl Kaynaklardan Aktif Varlıklara”

* 20260505 “Art Market Recalibration” – “2026 Sanat Piyasası Görünümü”

>> Dr. OBC: 1980 Sanat Bankası, varlıkların tavan yapması, Petrol krizi? Davranışsal finans! 1980’li yılların başı hem küresel hem de Türkiye ekonomisi için derin yapısal dönüşümlerin, “varlık tavan yapma” (bubble) ve ardından gelen sert çöküşlerin dönemi olmuştur.

1980 Sanat Bankacılığı, Varlık Tavanı ve Petrol Krizi Çöküşü: 1980’lerin başı, özellikle Japon alıcıların ve spekülatörlerin etkisiyle uluslararası sanat piyasasının tarihteki en büyük tavanı yaptığı (boom) dönemdi.

  1. Varlık Tavanı (1980’ler Baş Ortası): Empresyonist ve Modern sanat eserleri (Van Gogh, Picasso) rekor fiyatlara ulaştı. 1987’de Van Gogh’un “Ayçiçekleri” tablosunun rekor fiyata satılması, bu piyasanın spekülatif bir balona dönüştüğünün sembolü oldu. Sanat, sadece bir tutku değil, yüksek getiri vaat eden bir finansal varlık sınıfı olarak görülmeye başlandı.

  2. Petrol Krizi ve Etkileri (1979-1980): 1979-1980 petrol krizi, dünya genelinde stagflasyon (durgunluk ve enflasyon) yarattı. Türkiye’de ise bu kriz, 24 Ocak Kararları (1980) ve 12 Eylül darbesiyle birleşerek ağır bir ekonomik krizi tetikledi.

  3. Çöküş (1990-1991): 1980’lerin sonunda faizlerin yükselmesi ve Japon ekonomisindeki emlak/borsa balonunun sönmesiyle, sanat piyasasındaki spekülatif tavan çöktü. 1990-1991 yıllarında müzayede satışları bir yıl içinde %62 oranında düştü.

  4. Türkiye Bankerler Krizi (1982): Bu dönemde Türkiye’de yüksek faiz vaadiyle para toplayan bankerlerin iflası (Bankerler Krizi), halkın büyük miktarda tasarrufunun yok olmasına neden oldu.

Davranışsal Finans Analizi: 1980’lerin sanat ve bankacılık krizi, rasyonel ekonomik beklentilerden ziyade davranışsal faktörlerle açıklanabilir:

  1. Sürü Psikolojisi (Herd Behavior): Yatırımcılar, sanatın sürekli değerleneceği inancıyla rasyonel olmayan bir şekilde piyasaya daldılar.

  2. Aşırı Güven (Overconfidence): Japon alıcılar ve finans kuruluşları, piyasayı yönlendirebileceklerine dair aşırı güven duyarak 1990 çöküşüne zemin hazırladılar.

  3. Kayıptan Kaçınma ve Panik (Loss Aversion): Çöküş başladığında, spekülatörler panik halinde satış yaparak düşüşü hızlandırdı (K-şekilli piyasa).

  4. Temsiliyet Yanılgısı: Sanatın geçmişte sağladığı yüksek getirilerin, gelecekte de aynı şekilde devam edeceğine inanılması.

Özetle; 1980’ler, “petrodolarların” yarattığı spekülatif bir tavanın, reel ekonomik krizlerle (petrol krizi) patladığı ve yatırımcıların rasyonel analizden ziyade davranışsal hatalarla hareket ettiği bir finansal tarih kesitidir.

>> Dr.OBC: Sanat ve Zanaat eserleri ile kara para mı aklanıyor?

  1. ABD sanat piyasası, uzun yıllar finansal denetimin dışında kalarak ve yüksek derecede gizlilik sunması nedeniyle kara para aklama faaliyetleri için elverişli bir alan olarak kullanıldı. Ancak son yıllarda yürürlüğe giren yeni düzenlemelerle (2020 ABD Kara Para Aklamayı Önleme Yasası – fincen.gov)

  2. Bugün sanat eseri gibi lüks saat pazarı ve tüketimde Dünya’da 1.liğe oynuyoruz. Küresel lüks saat pazarında daralma devam ederken Türkiye, %9,8’lik büyümeyle pozitif ayrıştı. İsviçre saat ihracatında Türkiye, son iki yılda %14,3 artışla en hızlı büyüyen pazar olarak öne çıktı.

>> Dr.OBC: Siberpunk ve kripto para dünyası, “yüksek teknoloji, düşük yaşam” distopyasında bireysel özgürlüğü savunan, merkeziyetsizleşmeyi hedefleyen “Cypherpunk” hareketine dayanır. 1990’larda devlet gözetimine karşı şifreleme (kriptografi) kullanımıyla doğan bu felsefe, Bitcoin ve blokzincir teknolojileriyle finansal sansüre karşı dijital özerklik sağlayan bir ekosisteme dönüşmüştür.

Siberpunk Kripto Dünyasının Temelleri:

  1. Cypherpunk Hareketi: Güçlü şifreleme ve gizlilik artırıcı teknolojilerin, sosyal ve siyasi değişimin bir aracı olarak yaygın kullanımını savunan, 1980’lerin sonu-90’lar başında ortaya çıkan aktivistlerdir.

  2. Temel Felsefe: Merkezi otoriteye direnme, bireysel gizlilik, özgürlük ve mahremiyetin kriptografi ile korunması (Cypherpunk Manifestosu).

  3. Teknolojik Araçlar: Bitcoin, blokzincir, gizlilik odaklı kripto paralar, merkeziyetsiz borsalar (DEX) ve şifreli mesajlaşma sistemleri.

  4. Metaverse ve Dijital Dünya: Sanal dünyalarda, oyunlarda ve merkeziyetsiz otonom organizasyonlarda (DAO) mülkiyetin ve kimliğin korunması.

  5. Siberpunk ve Kripto İlişkisi:

  6. Devlet Karşıtlığı: Kripto, banka ve hükümet kontrolü olmaksızın, kişiden kişiye (P2P) güvenli işlem yapmayı sağlar.

  7. Gözetime Direniş: Dijital çağda verilerin gizliliğini korumak için şifreleme bir kalkan olarak kullanılır.

  8. Lunarpunk/Solarpunk: Kripto anarşist yaklaşımlar(Lunarpunk),interneti gözetimsiz “dijital orman” olarak kurmayı hedefler. (BiLira)

Not: Günümüzde kripto varlıklar, siberpunk kökenlerinden sıyrılarak geleneksel finansın bir parçası haline gelse de, merkeziyetsizleşme iddiası popülerliğini korumaktadır.

>> Dr.OBC : “Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS) Genel Müdürü Pablo Hernández de Cos, stablecoin’lere yönelik küresel düzenleme ve koordinasyonun güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

  • Japonya Merkez Bankası’nın Tokyo’da düzenlediği bir seminerde konuşan de Cos, ABD doları cinsinden stablecoin’lerin yeterince büyümesi halinde finansal istikrar ve ekonomik politika üzerinde önemli sonuçlar doğurabileceğini ifade etti.”

>> Dr.OBC : Anthropic şirketinin Mythos isimli AI modeli ile;

  1. Banka sistemlerini⚡️ Elektrik altyapılarını Devlet yazılımlarını hackleyebilecek açıkları kendi başına bulabildiği öne sürülüyor.

  2. İngiltere Merkez Bankası: ‘Bu, siber risk dünyasını tamamen kırabilir’ derken, Kanada Maliye Bakanı, yapay zekanın yarattığı ‘tehdidin etki olarak Hürmüz Boğazı’nın kapanması gibi’ olduğunu söyledi.

Antropic: Benzer siber yeteneklere sahip AI modellerinin en geç 18 ay içinde daha geniş şekilde yayımlanmasını beklediğini ve bunun kurumlara gerekli güvenlik önlemlerini almak için sınırlı bir zaman bıraktığını savundu.

OBC >> Palantr ($400+ milyarlık şirket, $4 milyar+ net kârı olan silah ve teknoloji şirketi) ‘in 22 maddelik manifestosu  

Atom çağı bitmiştir, yazılım ve AI dönemi başlamıştır. Soğuk savaş teorisini canlandırmak istiyor ve Amerika’ya yön veriyor.

1980 ‘lerin Brzezinski ‘nin 1980 Soğuk Savaş dönemindeki Büyük Satranç Tahtası (Büyük Satranç Tahtası/Amerika’nın Küresel Üstünlüğü ve Bunun Jeostratejik Gereklilikleri kitabı; Amerika’nın üstünlükleri,  teknoloji, rüyası) ‘nın Çin’e karşı Japonya ve G.Kore ‘yi güçlendirmeli / silahlandırılmalı; Rusya’ya karşı da Almanya ‘yı güçlendirmeli / silahlandırılmalı!

22 maddenin özeti ve arkasındaki felsefeyi Serdar Kuzuloglu kendi sitesinde şu şekilde belirtmiş:

  1. Silikon Vadisi maddi ve manevi varlığını ABD’ye borçlu. Dolayısıyla herkesin (Atlas gibi) silkinerek bu ülkeyi ileri taşıması (ya da en azından taşıyanları desteklemesi) gerekiyor.

  2. Önümüzdeki çağın süper gücünü yapay zeka belirleyecek ve silahların gücünü algoritmalar üstlenecek. Bu yüzden yapay zekanın her tür sivil ve askeri kullanımı meşru bir reflekstir.

  3. Kültür ve diplomasiye dayalı yumuşak güç, varlığını ve etkisini askeri ve ekonomik temellere dayalı sert güce borçludur. Esas olan sert gücü muhafaza etmektir. ABD ve Avrupa’nın meşruiyeti tehdit altındadır. Teknoloji sektörünün önceliği, kamu hizmetlerini iyileştirmek ve savunma sanayiini güçlendirmektir.

  4. Kamu çalışanları ve siyasetçilerin özel yaşamlarının ifşa edilmesi onları kırılgan hale getirdiği için yönetim kadroları nitelikli güçten mahrum kalıyor. Bu kadar ilkeli olmak doğru değil.

Bu bildiri, hayatımıza verim ve eğlence vaadiyle sızan dijital çözümlerin arka planda kurguladığı dünyaya yönelik kıymetli bir ipucu. Karp ve Thiel’ın bu ürpertici ütopyası birçok açıdan bu hafta Antalya’da düzenlenen Diplomasi Forumu’nda ABD’nin Türkiye Büyükelçisi Tom Barrack’ın Türkiye için önerdiği “şefkatli monarşi” modelini çağrıştırıyor.

Muğlak kalan kısım, tüm bu monarşilerin tepesindeki Kara Kule’de hangi müşfik kralın oturacağı.

>> Moderatör Melda: Onurcum, “Gerçek” premium bir ürün haline gelir mi? (Gerçek para eder mi?) Ederse gerçeğin gerçeği ile gerçeğin sentetiğini nasıl ayıracağız? Böyle bir uzmanlık gelişir mi?

>> Dr.OBC: AI, içerikte (editoryal, üretici, tüketici), sahtekarlıkta ve otonomide sorumluluk kimde? Hukuki sorumluluk kısmına çalışıyoruz?

>> Dr.OBC: Ürün, İçerik (Mal) ücretsiz / bedava (üretim bedava değil) ise mal / emtia kim?

>> Moderatör Melda: Dikkat ekonomisi neden en yüzeysel içeriği ödüllendiriyor?

>> Dr.OBC: Etchical AI, Watermark, Gemini’in tüm içeriklere watermark konması!

>> Dr. OBC: Sizce Netflix’in rakibi kim? (Uyku)

>> Dr. OBC: İçerik / VAS / KDS hizmetleri sağlayan markanın rakibi kim? (Bir paket Ay çekirdeği)

>> Dr. OBC: Barış Özcan’ın 111 HZ Podcast ‘inde Ekümenopolis (Ucu olmayan şehir, komşu şehirleri de yutarak devasa kent haline gelmesi) ‘te aktardığı güzel hikayeleştirme anlatımları var.

  1. 3. yer: Ev ve iş dışında gittiğimiz mekanlar; hoşça vakit geçirmek, güvende hissetmek, yaşam tarzı oluşturmak, odaklanmak ve üretmek için anlamlı. Friends dizisindeki kafe. Bir topluluğa dahil olmak ve sürüye katılmak, beraber üretmek.

  2. Ekümenopolis büyüdükçe bizi yalnızlaştırıyor; ve geceleri uyurken gelen karabasan (Night mare – kabus) kökeni İskandinav mitolojisindeki cadı/varlık Mara’dır. Mara, insanlara gece uyurken musallat olan, göğüslerine tünerek nefessiz kalmalarına ve korkunç rüyalar (kabus) görmelerine neden olan dişi bir gece iblisi veya ruhudur.

    • Karabasan (uyku felci) ve rüya araştırmaları Finlandiyalı akademisyen Antti Revonsuo’dur. Tehdit Simülasyon Teorisi (Threat Simulation Theory): Revonsuo, rüyaların biyolojik bir savunma mekanizması olduğunu ve beynin tehdit edici durumları (karabasan/kabus) deneyimleyerek kişiyi gerçek hayattaki tehlikelere hazırladığını öne süren ünlü “Tehdit Simülasyon Teorisi”ni geliştirmiştir. Beyin uyku modunda derin hafızamıza ulaşamadığı için küçük görsel/eskizlerden yola çıkarak hikayeler yaratıyor.

“Neye Dikkat Ettiğine Dikkat Et!”:

  • Netflix kurucu COE ‘su Reed Hastings ‘e sorulan “sizin en büyük rakibiniz kim?”, yanıtı: “uyku”. Uykumuza erişemedikleri için para kazanamıyorlar, o nedenle ilgi çekici ve ödül mekanizması dopamin ile ekranlara kilitleyerek dikkatimizi alıyor. 20. yy Psikolog Burrhus Frederic Skinner (fareler için tuşlu bir kutu, tuşa basınca yemek geliyor, fare bunu keşfediyor ama Skinner düzensiz hale getiriyor tuş fonksiyonunu, fareler bir süre sonra sürekli, psikolojide değişken ödül sistemi ile bağımlılık başlıyor; kumarhanelerdeki slot makinaları ve bugün parmağımızın ucundaki sosyal medya ve videolar.)

>> Moderatör Melda: Gerçekliği kim üretiyor değil…Biz hâlâ gerçeği umursuyor muyuz?

>> Dr. OBC: Korumaya değer – gerçek – dokümante etmek istediğimiz şey. Geçerli Akçe – gerçekte bir NFT gibi bir akçeye dönüşecek mi?

Simmortals (https://simmortals.com/tr) – yaşamasını istediğiniz kişilerin yaşayacak AI Avatar’larının şimdiden eğitilmesi ?

Anketler ile Kurumların ve üst seviye yöneticilerin düşünce biçimi, davranışları ve sorulara yanıtlarını AI ile öğreniyor sistem. Daha sonra oluşturulan yeni anketlere AI Avatar’lar yanıt vermeye başlıyor bu üst seviyelerin yerine!

>> Moderatör Melda: Beslenmek ve doymak, tıkınmak ve tadını çıkarmak? Neden tüketiyoruz? Gerçek para eder mi? Gerçeğe kimin ihtiyacı var? Gerçek sanat?

>> Dr. OBC: Tasavvuf geleneğinde insan-ı kâmil olma yolculuğu, nefsin mertebeleri; kelimeden (zahiri bilgi) hakikate (manevi öz) ve oradan mutlak varlığa geçişi ifade eder. Bu süreç, karanlık bir dünyadan aydınlığa, “sahte ego”dan “öz”e yani “gerçeklik” algımıza dönüşün yolculuğudur.

Özetle Tasavvuf Yolculuğu:

  1. Kelime: Kötülüğü emreden nefs.

  2. Mana: Kendini kınayan ve uyanan nefs.

  3. Hakikat: Huzura eren nefs.

  4. Aydınlık/Varlık: Rıza ve Kemal mertebeleri

>> Dr. OBC: Dijital ikiz!

  1. Anket şirketleri ikizinizi oluşturmak için ücret vererek anketler yanıtlatıyor, yakında size ve aynı profil ve SES ‘teki kişilere sormasına bile gerek kalmayacak?

  2. İlaç sektörleri Kuantum PC ‘ler ile ilaç geliştirme, yan etki testleri için 4-5 sene değil birkaç ay içinde yapabilecek. Şu an da ilaç sektörü de dijital ikizlerimizi çıkarmaya çalışıyor ki gerçek / canlı test yerine dijital testler ile simüle edilen hastalıklar ile bu süreçleri hızlandırıyor!
    • Hastanın tüm biyolojik verileri, genetiği ve geçmiş hastalık öyküsü kullanılarak oluşturulan dijital kopyası (Digital Twin), sanal ortamda ilaca nasıl tepki vereceğini simüle ediyor. Bu sayede, gerçek klinik deneylere geçilmeden önce ilacın güvenliği milyonlarca farklı senaryoda test edilebiliyor.

    • Dünya Sağlık Örgütü (WHO), kişiselleştirilmiş tıp süreçlerinde kullanılan genetik verilerin korunmasına dair sert uyarılar yayımlıyor. “AI tasarladığı bir moleküle canımızı ne kadar emanet edebiliriz?”. Önümüzdeki yılların en büyük felsefi ve hukuki tartışması bu olacak?

>> Dr. OBC: 2026 Dijitalleşmede nelere gebe?

  • Estonya ve Dubai’deki full Dijital şirket açma yetkinliği geliyor, Kasım ayında mevzuat geliyor. Oturma izni, yer kiralama, e-imza, şirket açma, personel, muhasebe ve Vergi ödeme mevzuatlar gelecek. Orta doğudan 160K+ uluslararası şirket ve şube açılması gündemde!

>> Dr. OBC: Yapay Zeka mevzuatları

  1. AB; Şubat 2025’te Yapay Zeka Sorumluluk Direktifi’ni geri çekmesi, geliştiricilerin üzerindeki yükü hafifletmeyi ve inovasyonu risk yönetimiyle bağlantıyı amaçlıyor. Bunun üzerine, Avrupa Komisyonu’nun Yapay Zeka Kıta Eylem Planı, Avrupa’yı küresel bir yapay zeka lideri olarak vaat eden ve yapay zeka geliştirme için 200 milyar avro, 20 milyar avro için beş yapay zeka gigafabrikası ve başlatılan, endüstrileri ve araştırmaları desteklemek için 13 ek fabrika tahsis ediyor. Bunu desteklemek için AB, Yapay Zeka hareketini basitleştirmeyi, küresel kapasite çekmeyi ve iş gücünü geliştirmeyi planlıyor. Öncelikle yapay zekayı teşvik etmeye odaklanan bu önlemler, daha pragmatik ve uyarlanabilir bir yönetim çerçevelerine de katkıda bulunacaktır

  2. UK; Kişisel veriler ve fikri mülkiyetin ötesinde, UK, bugüne kadar AI düzenlemesine sektörel bir yaklaşım benimsemiştir; farklı sektörlerdeki düzenleyiciler, 2023 tarihli bir Beyaz Kitap‘ta belirtilen değer odaklı ilkeler doğrultusunda kendi yetki alanları dahilinde AI düzenlemeye çalışmaktadır . Beyaz Kitap’taki genel kavramlar, açıkça teyit edilmemiş olsa da, bugünkü Hükümet altında da geçerliliğini koruyor gibi görünmektedir. İlgili ana düzenleyiciler Rekabet ve Piyasa Otoritesi, İletişim Ofisi ve Mali Davranış Otoritesi’dir. Düzenleyici kurumlar, kendi sektörleri için yapay zekâya ilişkin çeşitli kılavuz belgeler yayınladılar.

    • Gelecek trendler ve gelişmeler: Hükümet, en güçlü AI modellerinin geliştiricilerini düzenleme niyetini dile getirdi, ancak henüz bir yasa tasarısı sunulmadı ve son raporlar planların şimdilik askıya alındığını gösteriyor. Hükümet ayrıca, AI sistemleri için Birleşik Krallık telif hakkı yasasını reforme etmeyi planlıyor. Hükümet ayrıca AI’nın veri koruma yasasında da değişiklikler yapmayı planlıyor; Veri (Kullanım ve Erişim) Yasası, Birleşik Krallık veri koruma yasasını değiştirecek ve AI için sonuçları olabilir, 2025 sonu itibarıyla hala tartışılıyor.

  3. ME: Orta Doğu’da uluslararası standartlara uyum sağlamak ve yerel değerleri korumak amacıyla düzenleyici gelişmelerin hızlanması bekleniyor. Gelecekteki yönetişimin, özellikle yüz tanıma ve otomatik karar verme sistemleri gibi hassas alanlarda etik yapay zekâ, şeffaflık ve hesap verebilirliğe vurgu yapması öngörülüyor. Ayrıca, BAE ve Suudi Arabistan’ın, küresel olarak rekabetçi ancak bölgesel olarak farklı yapay zekâ ekosistemleri oluşturmayı amaçlayan işbirlikçi platformlar ve kamu-özel sektör ortaklıkları aracılığıyla emsal teşkil eden bölgesel girişimlere öncülük etmesi bekleniyor.

  4. Singapur: İlk Model AI Yönetişim Çerçevesini 2019 ‘da yayınlamıştır. Kuruluşların AI çözümlerini kullanırken etik ve yönetişim sorunlarını ele almaları için ayrıntılı ve uygulanabilir rehberlik sağlamaktadır. AI kararlarının açıklanabilir, şeffaf ve adil olması ve AI sistemlerinin her zaman insan merkezli olması gerektiği temel ilkelerine odaklanmaktadır. GenAI ile ilişkili yeni riskleri ve zorlukları yansıtacak şekilde güncellenmiş ve güvenilir bir ortamda geliştirilmesini ve benimsenmesini amaçlamıştır. Singapur’un Model AI Yönetişim Çerçevesini değil, AB ve OECD gibi diğer çerçeveleri de içermekte olup, uluslararası standardizasyonun önemini yansıtmaktadır.
    • Genel Çerçeve çeşitli sektörel kılavuzlarla desteklenmektedir: Singapur Para Otoritesi’nin “Finans Sektöründe Yapay Zeka ve Veri Analitiğinin Kullanımında Adalet, Etik, Hesap Verebilirlik ve Şeffaflığı Teşvik Etme İlkeleri” ve sağlık sektörünün “Sağlıkta Yapay Zeka Kılavuzları” yer almaktadır.

    • AI inovasyonunu ve büyümesini engellemekten ziyade, adalet, hesap verebilirlik ve şeffaflığa odaklanan daha yumuşak düzenlemeler ve yönergeler lehine bir tutum sergilemektedir. Bu, Singapur’un iş dostu bir yargı alanı olarak yaklaşımını yansıtmakta, yapay zekâ gelişimi için iyimser bir ton belirlemekte ve güvenilir bir dijital ortamda inovasyonu mümkün kılmaktadır.

  5. Hong Kong: Kişisel Veri Gizliliği Komiserliği Ofisi (PCPD), iki önemli AI kılavuzu yayınladı: Kurum içi AI geliştirme ve dağıtımı için “AI Etik Geliştirilmesi ve Kullanımına İlişkin Kılavuz” ve 3.taraf AI çözümlerinin tedariki için “AI: Kişisel Veri Koruma Model Çerçevesi”. Mart 2025’te PCPD ayrıca, kuruluşların çalışanların GenAI kullanımına ilişkin iç politikalar oluşturmasına yardımcı olan “Çalışanlar Tarafından Üretken Yapay Zekanın Kullanımına İlişkin Kılavuz Kontrol Listesi”ni yayınladı.

    • AI Yönetişimi 4 temel üzerine kuruludur: AI stratejisi, tedarik yönetişimi, yönetişim yapısı ve eğitim ve farkındalık. AI tedariki için, 2024 Model Çerçevesi, AI kullanımının amacı, gizlilik ve etik yükümlülükler, uluslararası standartlar (örneğin ISO/IEC 420001:2023), inceleme kriterleri, veri işleme sözleşmeleri, çıktı işleme politikaları, durum izleme, AI çözümü yönetimi ve tedarikçi değerlendirmesi dahil olmak üzere temel yönetişim konularının ele alınmasını önermektedir. PCPD ayrıca, AI ile ilgili olayları ele almak için bir “AI Olay Müdahale Planı” uygulanmasını ve AI sistemlerini yönetmek için çok fonksiyonlu bir ekip (örneğin iş, hukuk, teknik, insan kaynakları) oluşturulmasını tavsiye etmektedir.

  6. Çin: Birleşik bir AI yasası bulunmadığından, Çin’in AI risk yönetimi stratejisi, veri koruma, içerik denetimi, algoritma düzenlemesi ve fikri mülkiyet konularını ele alan çeşitli sektöre özgü yasalar aracılığıyla denetimin dağıtıldığı “merkezi olmayan” bir düzenleyici çerçeve ile karakterize edilir.
    • Çin, AI tarafından üretilen içerikle mücadele etmek için önlemler aldı. Mart 2025’te Çin Siber Alan İdaresi, şeffaf etiketlemeyi zorunlu kılan “AI Tarafından Üretilen İçeriğin Tanımlanmasına İlişkin Tedbirler”i yayınladı. Ek olarak, Çin, kamuoyu oluşturma özelliklerine ve sosyal seferberlik yeteneklerine sahip AI algoritmalarının güvenlik değerlendirmelerinden geçmesini ve Çin Siber Güvenlik İdaresi’ne (CAC) kayıt yaptırmasını zorunlu kılan benzersiz bir “algoritma kayıt sistemi” geliştirdi.

    • Çin hükümeti, akıllı bağlantılı araçlar, akıllı telefonlar ve bilgisayarlar ile robotlar da dahil olmak üzere çeşitli sektörlere yapay zekayı entegre etmeyi amaçlayan “AI+” girişimini aktif olarak ilerletmektedir. Sektöre özgü zorluklara gelince, yapay zeka ürünleri belirli sektörleri (örneğin haber yayıncılığı, film yapımı, sağlık, eğitim ve finans) ilgilendiriyorsa, sektör gereksinimlerine uymaları ve gerekirse ürünün niteliğine bağlı olarak uygun lisansları almaları gerekebilir. Örneğin, finans sektöründe, Çin Halk Bankası yapay zeka konusunda bir dizi teknik standart geliştirmiştir.

Avustralya: İnovasyonu engellemeden AI sorumlu ve güvenli kullanımını sağlamanın önemini sürekli olarak vurgulamıştır. Yüksek riskli uygulamalar yasal olarak zorunlu koruma önlemlerine tabi olabilirken, AI’ın daha geniş kapsamlı düzenlenmesinin, kapsamlı, AI ‘a özgü bir mevzuattan ziyade, mevcut yasalarda yapılacak değişiklikler yoluyla nispeten hafif kalması beklenmektedir.

Etkinlikteki tüm paylaştıklarımı toparladığım sunumu da buraya bırakıyorum:

2025 > Okuduklarımız ve izlediklerimiz ile geçtiğimiz yılın muhasebesini yapalım

2025 > Okuduklarımız ve izlediklerimiz ile geçtiğimiz yılın muhasebesini yapalım

Geçtiğimiz sene iş ve hayat yoğunluğuna rağmen çitayı yukarı taşıdım.

#2025 yılı içinde aşağıda detaylarını gördüğünüz 60 kitap okuma, IMDB 8+ puan ve üzeri dizilerde eksik bıraktığım tüm dizileri izlemeye çalıştım, AI (Yapay Zeka) başta olmak üzere yeni dünya ve sektörleri dönüştürecek PodCastleri dinlemeye çalıştım; ez cümle öğrenme ve gelişim hedeflerimi gerçekleştiremeye devam ettim.

Hayat yoğunluğun içinde daha çok kitap okuyarak dünyadaki olayları ve hayatımızdaki gelişmeleri daha iyi değerlendirme şansımız olacağını düşünüyorum. Karşılaştığım durumlar karşısında karar verirken bakış açımı genişleten, bilgi ve deneyim zenginliğine ulaşmamı sağlayan 60 kitabın dağılımı:

  1. Kış Günlüğü (Paul Auster)

  2. Katip Bartleby (Herman Melville)

  3. Arkadaş (Maksim Gorki)

  4. Ortadoğu (Bernard Lewis)

  5. İnsancıklar (Dostoyevski)

  6. Benim Üniversitelerim (Maksim Gorki)

  7. Ateş ve Öfke (Michael Wolff)

  8. Kumarbaz (Dostoyevski)

  9. Hayat Bir Tercih (Ostim Vakfi)

  10. Biricik Guojing (Tubitak)

  11. Kırmızı ve Siyah (Stendhal)

  12. Yabancı (Albert Camus)

  13. Bir İdam Mahkumunun Son Günü (Victor Hugo)

  14. Simyacı (Paulo Coelho)

  15. İçimizdeki Şeytan (Sabahattin Ali)

  16. Otuzunda Kadın (Balzac)

  17. Hikaye Avcısı (Eduardo Galeano)

  18. Kızıl Ölümün Maskesi (Edgar Allan Poe)

  19. Çalınan Mektup (Edgar Allan Poe)

  20. Doktor Tarr ile Profesör Fether’in Sistemi (Edgar Allan Poe)

  21. Mumya ile Konusmalar (Edgar Allan Poe)

  22. Morgue Sokagi Cinayetleri (Edgar Allan Poe)

  23. Oval Portre (Edgar Allan Poe)

  24. Uysal Kız (Fyodor Mihaylovic Dostoyevski)

  25. Tatsız Bir Olay (Fyodor Mihaylovic Dostoyevski)

  26. Bir Yufka Yürekli (Fyodor Mihaylovic Dostoyevski)

  27. Üç yıl (Anton Pevloviç Çehov)

  28. Altıncı Koğuş (Anton Çehov)

  29. Martı (Anton Çehov)

  30. Üç Kız Kardeş (Anton Çehov)

  31. Vanya Dayı (Anton Çehov)

  32. Vişne Bahçesi (Anton Çehov)

  33. Bir Kuzey Macerasi (Jack London)

  34. Ates Yakmak (Jack London)

  35. Kizil Veba (Jack London)

  36. Vahsetin Cagrisi (Jack London)

  37. Adem’den Önce (Jack London)

  38. Efendi ile Uşağı (Lev Tolstoy)

  39. Kirik Kanatlar (Halil Cibran)

  40. Kum ve Köpük (Halil Cibran)

  41. Gezgin (Halil Cibran)

  42. Meczup (Halil Cibran)

  43. Ermişin Bahçesi (Halil Cibran)

  44. Ölümcül Yumurtalar (Mihail Bulgakov)

  45. Tehlikeli Güç- ABD’nin Dış Siyaseti ve Ortadogu (Gilbert Achcar, Noam Chomsky)*

  46. Cthulhu’nun Çağrısı (H.P. Lovecraft)

  47. Nyarlathotep (H.P. Lovecraft)

  48. Innsmouth Üzerindeki Gölge (H.P. Lovecraft)

  49. Karanlıkta Fısıldayan (H.P. Lovecraft)

  50. Dunwich Dehseti (H.P. Lovecraft)

  51. 22/11/63 (Stephen King)

  52. Doktor Ox’un Deneyi (Jules Verne)

  53. Savaş ve Savaş (Laszlo Krasznahorkai)

  54. Ceza Kolonisinde (Franz Kafka)

  55. Açlık Sanatçısı (Franz Kafka)

  56. Kızıl Yıldız (Aleksandr Bogdanov)

  57. Dava (Franz Kafka)

  58. Dr. Moreau’nun Adası (H. G. Wells)

  59. Görünmez Adam (H. G. Wells)

  60. Milena’ya Mektuplar (Franz Kafka)

Not *: Bu kitabı henüz bitiremedim.

2024 > Okuduklarımız ile geçtiğimiz yılın muhasebesini yapalım

2024 > Okuduklarımız ile geçtiğimiz yılın muhasebesini yapalım

Biraz iş biraz hayat yoğunluğundan son senelerin gerisinde kaldım; #2024 yılı içinde okuma, öğrenme ve gelişim hedeflerimi gerçekleştiremedim 🙁 üzgünüm

Hayat yoğunluğun içinde daha çok kitap okuyarak dünyadaki olayları ve hayatımızdaki gelişmeleri daha iyi değerlendirme şansımız olacağını düşünüyorum. Karşılaştığım durumlar karşısında karar verirken bakış açımı genişleten, bilgi ve deneyim zenginliğine ulaşmamı sağlayan 40 kitabın dağılımı:

  1. Türkçlüğün Esasları (Ziya Gökalp)

  2. Çalı Kuşu (Reşat Nuri Gültekin)

  3. Karar verme cesareti (Ben Bernanke)

  4. Aşkımız eski bir roman (Ahmet Ümit)

  5. Acı Kahve (Agatha Christe)

  6. On dakika otuzsekiz saniye (Elif Şafak)

  7. Sadako ve Kağıttan Bin Turna Kuşu (Eleanor Coerr)

  8. Karun ve Anarşist (İskender Pala)

  9. Yeni Türkiye Cumhuriyeti (Graham Fuller)

  10. Akşam Yildizi (Iskender Pala)

  11. Yüzüncü Yılda Türk Sigorta Sektörü (Dr. Behlül Ersoy)

  12. Gül Mevsimdir (Furuzan)

  13. Türkiye Üzerine (Karl Marx)

  14. Hacı Murat (Lev Tolstoy)

  15. Herkes için felsefe (Richard Osborne)

  16. 30 Saniyede Felsefe (Barry Loewer)

  17. Denemeler (Montaigne)

  18. Vakıf -1 (İsaac Asimov)

  19. Vakıf -2 – Vakıf ve İmparatorluk (İsaac Asimov)

  20. Acayip – Marka Satar (M. İmer Özer)

  21. İtiraf (Iskender Pala)

  22. Istanbul’da Bir Zurafa (Sunay Akin)

  23. Visne Bahcesi (Anton Cehov)

  24. Atesten Gomlek (Halide Edib Adivar)

  25. Zafer Vaat Etmeyen Topraklar (Namık Doymuş)

  26. Türk Mitolojisi (Anthony E. Ocean)

  27. Mitler ve Efsaneler (Anonim, Duygu Alcul)

  28. Sistem – Basariya giden yol (Yager / Britt)

  29. Hayat Bir Oyun (Mevlüt Dinç)

  30. İskandinav Mitolojisi (Johannes E. Ingemann)

  31. Karatay Sözü (Prof. Dr. Canan Efendigil Karatay)

  32. Yaban (Yakup Kadri Karaosmanoğlu)

  33. Sodom ve Gomore (Yakup Kadri Karaosmanoğlu)

  34. Çin Mitolojisi (Yuanji C. Liyuan)

  35. Aziz Sancar – Hayati ve Bilim (TUBITAK-Mehmet Öztürk)

  36. Din Nedir ( Lev Nikolayeviç Tolstoy)

  37. Mahmut ile Yezida (Murathan Mungan)

  38. Kış Günlüğü (Paul Auster) *

Not *: Bu kitabı henüz bitiremedim.

2023 > Okumaya, öğrenmeye ve gelişmeye devam+

2023 > Okumaya, öğrenmeye ve gelişmeye devam+

Önceki senelerin ilerisine geçtim; #2023 yılı içinde okuma, öğrenme ve gelişim hedeflerimi gerçekleştirdim.

Hayat ve iş yoğunluğunda daha çok okuyarak; konulara ve olaylara yaklaşımımı derinleştiren, karar verirken açı genişliğimin artmasını ve bağlam zenginliğine ulaşmamı sağlayan 77 kitabın dağılımı: 2 sesli, 3 e-kitap, 72 basılı kitap

  1. Ölüm ve Sürgün (Justin McCarthy)
  2. Sigortacılık (Kavramlar, Türler, Belgeler, Mevzuat) (Prof. Dr. Enver Alper Güvel, Av. Afitap Öndaş Güvel)
  3. Körlük (Jose Saramago)
  4. Görmek (Jose Saramago)
  5. Yitik Adanın Öyküsü  (Jose Saramago)
  6. Toprağın Uyanışı  (Jose Saramago)
  7. Yönetim İlkeleri (Üzeyir Garih)
  8. Yönetim Teknikleri (Üzeyir Garih)
  9. Liberal Çiftlik (Ugur Mumcu)
  10. Gazi Pasa’ya Suikast (Ugur Mumcu)
  11. Söz Meclisten Iceri (Ugur Mumcu)
  12. İçinizi Isıtacak Satış Hikayeleri (Ülker Küçükkınacı)
  13. Sakıncalı Piyade (Ugur Mumcu)
  14. Büyüklerimiz (Ugur Mumcu)
  15. Latife Hanım (İpek Çalışlar)
  16. 21. Yüzyılda Türk Sigorta Sektörüne 21 Tavsiye (Hasan Meral)
  17. Yabancı (Albert Camus)
  18. Aile Mutluluğu (Tolstoy)
  19. Güzel mi koksun (M. Cem Temuroğlu – @boodio Sesli Kitap)
  20. Sakın geç kalma Mualla (Atakan Kelleci – @boodio Sesli Kitap)
  21. Amok Koşucusu (Stefan Sweig)
  22. Bir Kadının 24 saati (Stefan Sweig)
  23. Bilinmeyen Bir Kadının Mektubu (Stefan Sweig)
  24. Kürk Mantolu Madonna (Sabahhattin Ali)
  25. Korku (Stefan Sweig)
  26. Yakıcı Sır (Stefan Sweig)
  27. Gömülü Şamdan (Stefan Sweig)
  28. Rahel Tanrı’yla Hesaplaşıyor (Stefan Sweig)
  29. Dünyayı Güzellik Kurtaracak (Dostoyevski)
  30. Vadinin Perileri (Halil Cibran)
  31. Ermiş (Halil Cibran)
  32. Kum ve Köpük (Halil Cibran)
  33. Bir Çöküşün Öyküsü (Stefan Sweig)
  34. Kızıl (Stefan Sweig)
  35. Geçmişe Yolculuk (Stefan Sweig)
  36. Macbeth  (William Shakespeare)
  37. Venedik Taciri (William Shakespeare)
  38. Bir İdam Mahkumunun Son Günü (Victor Hugo)
  39. Genç Werther ‘in Acıları (Goethe)
  40. Vurulduk Ey Halkim (Ugur Mumcu)
  41. Deniz Feneri (Virginia Woolf)
  42. Mavi Zamanlar (Mavisel Yener)
  43. Kağnı (Sabahhattin Ali – @boodio E-Kitap)
  44. Sırça Köşk (Sabahhattin Ali – @boodio E-Kitap)
  45. Yeni Dünya (Sabahhattin Ali – @boodio E-Kitap)
  46. Bir Ekonomik Tetikçinin İtirafları (John Perkins)
  47. Bir Ekonomik Tetikçinin İtirafları -2 (John Perkins)
  48. Kürt Dosyası (Uğur Mumcu)
  49. Tüfek İcat Oldu (Uğur Mumcu)
  50. Aybar ile söyleşi (Uğur Mumcu)
  51. Görünmeyen Ekonomi (Steven D. Levitt & Stephen J. Dubner)
  52. Mürebbiye (Stefan Zweig)
  53. İnsan ne ile yasar (Tolstoy)
  54. Acımak (Reşat Nuri Güntekin)
  55. Fotoğraflar ile Nazım Hikmet (Kiymet Coskun, Turkey Fisekci)
  56. Devrimci ve Demokrat (Uğur Mumcu)
  57. Bir Delinin Hatıra Defteri (Nikolay Gogol)
  58. Zeytindağı (Falih Rifki Atay)
  59. Yapay Zeka ve Sivil Toplum (Özgür Kurtuluş)
  60. Martı Jonathan Livingston (Richard Bach)
  61. Troya (Rüstem Aslan)
  62. Ölümün Tam Zamanı (Agatha Christie)
  63. Terra Rosa (Emrah Polat)
  64. Günah Çalılıkları (NAZÊ NEJLA YERLİKAYA -Şiir)
  65. Fatih Harbiye (Peyami Sefa)
  66. Fazilet Eczanesi (Haldun Taner)
  67. Ayışığında Şamata (Haldun Taner)
  68. Huzur Çıkmazı (Haldun Taner)
  69. Doppler (Erlend Loe)
  70. Arkadaşıma Veda (Zülfü Livaneli)
  71. Son ve bir başlangıç (Eylem Hatice Bayar)
  72. Babaya Mektup (Franz Kafka)
  73. Guz Bitigi (Cemal Sureya)
  74. Gizemli Bir Maske (Fernando Pessoa)
  75. Uvercinka (Cemal Sureya)
  76. Beni Op Sonra Doğum Beni (Cemal Sureya)
  77. Issız Adanın Kralı (Michael Morpurgo)

2022 > Okumaya, öğrenmeye ve gelişmeye devam+

2022 > Okumaya, öğrenmeye ve gelişmeye devam+

Bir önceki senenin biraz gerisinde kalsam da #2022 yılı için koyduğum okuma, öğrenme ve gelişim hedeflerimi gerçekleştirdim.

Okuyarak iç zenginliğimi, derinliğimi, olgunluğumu ve duruluğumu artırdığım 44 kitabın dağılımı: 2 sesli, 1 e-kitap, 41 basılı kitap

  1. Felsefenin Başlangıç İlkeleri (Georges Politzer)
  2. Dönüşüm (Franz Kafka – Sesli @Boodio.app)
  3. Beyaz Gemi (Cengiz Aytmatov)
  4. Türk Mitolojisi (Anthony E. Ocean)
  5. Sosyal Zeka (Daniel Goleman – E-Kitap/PDF)
  6. Sünnilik – Şiilik (Ahmet El Katip)
  7. Sarmal (Murat Ağırel)
  8. Büyük Açık (Micheal Lewis)
  9. Hayvansal Güdüler (George A. Akerlof, Robert J. Shiler)
  10. Dijital Dönüşüm ve Finans (Akademi Consulting & Training)
  11. Kabil (Jose Saramago)
  12. Kopyalanmış Adam (Jose Saramago)
  13. İsa’ya Göre İncil (Jose Saramago)
  14. Filin Yolculuğu (Jose Saramago)
  15. Mızraklar, Tüfekler, Tüfekler (Jose Saramago)
  16. Ölümlü Nesneler (Jose Saramago)
  17. Olağanüstü Bir Gece (Stefan Zweig)
  18. Son Ada (Zülfü Livaneli)
  19. Şimdiki Çocuklar Harika (Aziz Nesin)
  20. Mister Spock Kulağı (Fedai Çakır)
  21. Baronlar (Ahmet Kasım Han)
  22. CEO Talks (Selçuk Ergenç)
  23. Kısa Öykünün Büyük Ustaları (Celal Üster)
    1. Harp Malulü / Oliver Goldsmith
    2. Alman Öğrencinin Başından Geçen / Washington Irving
    3. Papazın Siyah Peçesi – Bir Mesel / Nathaniel Hawthome
    4. Gammaz Yürek / Edgar Allan Poe
    5. Daniel Orme / Herman Merville
    6. Nicodemus Dodge ve İskelet / Mark Twain
    7. Kilise Çalgıcılarının aymazlığı / Thomas Hardy
    8. Owl Greek Köprüsünde Bir Olay / Ambrose Bierce
    9. Kedi Resimleri Yapan Bir Olay / Lafcadio Hearn
    10. Caline / Kate Chopin
    11. Bülbül ile Gül / Oscar Wilde
    12. Arabacının Koltuğundan / O. Henry
    13. Açık Pencere / Saki (H.H. Munro)
    14. Yüzü Dönük / Stephen Crane
    15. Mahşerin Üç Atlısı / G.K. Chesterton
    16. Savaş / Jack London
    17. Yumurta / Sherwood Anderson
    18. Araby / James Joyce
    19. Perili Ev / Virginia Woolf
    20. Bayan Brill / Katherine Mansfield
  24. Kaygılı Çocuğa Yardım (Dr. Ronald M. Rapee, Dr. Susan H. Spence, Dr. Vanessa Cobham, Uzman Psikolog Ann Wignall)
  25. Devirm Yılları (Hıfzı Topuz)
  26. İhaneti Gördüm (Erdal Sarızeybek)
  27. WarCross (Marie Lu)
  28. Zübüklüğün Sonu Yok (Aziz Nesin)
  29. Memurlar Memurlar (Aziz Nesin)
  30. Şehirden İndim Köye (Aziz Nesin)
  31. Gerçeğin Masalı (Aziz Nesin)
  32. İstanbul’un Halleri (Aziz Nesin)
  33. Şimdi Avrupa (Aziz Nesin)
  34. Aret’in yeri (Aret Silahlı)
  35. Ağrıdağı Efsanesi (Yaşar Kemal)
  36. Yılanı Öldürseler (Yaşar Kemal)
  37. Yeni Nesil Ebeveyn Olabilme Sanatı (Yusuf Eraslan)
  38. Değerleme için Küçük Kitap (Aswath Damodaran)
  39. 40’ların Cadı Kazanı (Uğur Mumcu)
  40. Rağmenciler – Akacak Azim Damarda Durmaz! (Mümin Sekman)
  41. Dijital Lider (Oğuzhan Saruhan, Dr. Soner Canko, Umut Ersoy)
  42. Monte Kristo Kontu (Alexandre Dumas – Sesli @Boodio.app)
  43. Efendi ile Uşağı (Lev Nikolayeviç – Sesli @Boodio.app)
  44. Görmek (Jose Saramago) *

Not: * kitabın okuması henüz bitmedi!

Kitabım > Dijital Varlık Ekonomisi

Kitabım > Dijital Varlık Ekonomisi

Atıl Kaynakların Blokzincir ile Finansal Varlıklara Dönüştürülmesi

İçindekiler

  1. GİRİŞ
  2. SANAT
  3. SANAT VE FİNANS İLİŞKİSİ
    1. Tarihi Gelişim
    2. Sanat ve Finans Trendleri
    3. Sanat ve Finans Sektörü
    4. Sanat Piyasası
    5. Sanat Eseri Değerlemesi
    6. Sanat Bankacılığı
    7. Sanat Yatırım Fonları
    8. Sanat Sahtekarlığı
    9. Sanat Yatırımı
  4. YATIRIMCI DAVRANIŞLARI VE FİNANSAL KARAR ALMA TEORİLERİ
    1. Rasyonel Seçim Teorisi
    2. Beklenen Fayda Teorisi
    3. Beklenti Teorisi
    4. Varlık Fiyatlama Teorileri
    5. Etkin Piyasa Hipotezi
    6. Yatırımcı Psikolojisi Teorileri
  5. BLOKZİNCİR AĞI
    1. Arka Plan ve Gelişimi
    2. Blokzincir
    3. Anahtar (Token) Ekonomisi
    4. Akıllı Sözleşme
    5. Sektörlere Etkisi
  6. KRİPTO VARLIK
    1. Gelişimi
    2. Kripto Varlık Çeşitleri
    3. Birincil Pazar: Kripto Varlık İhracı
    4. İkinci El Pazar: Kripto Varlık Borsaları
    5. Yatırım Enstrümanı Pazarı
    6. Otoriteler ve Yaklaşımları
  7. FİNANSAL VARLIK DÖNÜŞÜMÜ
    1. Finansal Varlık (Menkul Kıymet)
    2. Finansal Varlığa Dönüşüm
    3. Dönüşüm Süreci
    4. Kripto Varlık Platformu (CTP) Hakkında Uluslararası Düzenlemeler
  8. ATIL KAYNAKLARIN FİNANSAL VARLIĞA DÖNÜŞTÜRÜLMESİ MODEL ÖNERİSİ
    1. Giriş
    2. Modelin Arka Planı
    3. Finansal Varlığa Dönüşüm Süreçleri
  9. ÇEVRESEL BOYUTLAR
    1. Teknoloji Boyutu
    2. Regülasyon Boyutu
    3. Mevzuat ve Düzenleme Boyutu
    4. Türkiye Mevzuatı ve Uyum Boyutu
    5. Finansal Raporlama ve Standartlara Uyum
    6. Merkeziyetsiz Finansal Araçlar ile Kredi Risk Sistemindeki Uyum
    7. Muhasebe Boyutu ve Standartlara Uyum
    8. Vergi Boyutu
  10. SONUÇ VE ÖNERİLER

KAYNAKÇA

Önsöz

Toplumda kabul gören ve iyiyi, güzeli öven estetik değerler, insan davranışlarını doğruya yönlendiren kültür ve sanat ortamlarıdır(1).

Türkiye’de kültür ve sanat varlıklarının çeşitliliği dikkate alındığında sadece artan sayıda sanat yatırımcısının yanında kamusal anlamda sanat varlıklarının finansal risk ve yatırım durumunun araştırılmasına ihtiyaç vardır. Ekosistem oyuncularının finansal varlık yönetimi açısından âtıl durumda bulunan sanat eserlerinin değerlendirme algıları ve farkındalıkları bu kitap kapsamında irdelenecektir.

Sanat eserlerinin finansal risk yönetiminde özellikle çoklu mülkiyet haklarının Blokzincir(2) ağı ve bağlı teknolojiler ile mümkün hale gelmesi, kanıta bağlı görünür varlıkların artmasına ve dijital haklar yönetimi ve uzlaştırma konusunda yeni nesil sözleşmelere olanak sağlamaktadır.

Atıl durumdaki kaynaklarımız, taşınmaz menkuller, tarih, sanat ve antika eserlerimiz asıl değeri üzerinden finansman aracı olarak kullanılamamaktadır.

Aile şirketleri başta olmak üzere girişimciler alternatif finansman kaynaklarına ve varlıklara ihtiyaç duymaktadır. Bu kitapta; âtıl kaynakları gerçek değeri üzerinden alternatif finansal varlığa dönüştürme modeli önerilecektir. Model, Sanat eserlerinin fiziksel olarak farklı teknik altyapılar ile çalışabilir, ancak bu çalışmada NFC mikroişlemcileri ile takip edilebilirliği baz olarak alınmıştır. Önerilecek model kapsamında Blokzincir ağı ve bağlı teknolojiler ile bireylerin veya kurumların sahibi oldukları sanat eserlerini menkulleştirilmesine yönelik mali düzenleme esasları, teknolojik ve hukuksal koruması konusunda veriler kullanılacaktır.

Dünyada son dönemde varlık yönetimi konusunda artan finansal modellerin etkileri sanat eserleri konusunda da önemli gelişmelere neden olmuş ve sanat eserlerinin finansal varlık olarak tanımlanmalarına neden olmuştur. Özellikle sanat alanında teknolojik yenilikler ile birlikte dijital sanat gibi yöntemler ile ortaya çıkan eserlerde yatırımcı profili de çeşitlenmekte ve yeni nesil finansal modeller oluşmaktadır. Ayrıca, mevcut finansal varlıkların günlük dalgalanmalarından bağımsız bir alternatif yatırım aracı olabilir. Oldukça yeni bir bakış açısı olarak değerlendirilen bu modeller özellikle sanat eserleri konusunda farkındalığı yüksek olan bireysel veya kurumsal yatırımcılar açısından âtıl kaynak yönetiminden aktif finansal modele dönüşümün önünü açacaktır

Referans:

1. Prof. Aysen Soysaldı, “Kültür, Sanat ve Beşeriyet İlişkisi”, STD, ARALIK 2018: 305-315

2. The Economist. “Blockchains: The greate chain of being sure about things. The Economist”, The Economist Oct. 2015

1. GİRİŞ

Bu kitap, âtıl kaynaklar arasında yer alan beynelmilel sanat eserlerinin Blokzincir ağı ve bağlı teknolojileri kullanılarak menkulleştirilerek finansal varlıklara dönüştürülebilmesi için finansal bir model önermektedir.

Tez kapsamında ekosistem oyuncularının tanımlanması, Blokzincir finansal modelinin sanat eserleri için uygulanabilirliğinin çerçevesinin örnek bir model için tanımlanması hedeflenmektedir. Elde edilecek verilerle birlikte, ekosistem oyuncularının tanımlanabilmesi için sanat eserleri konusunda finansal birikim modeli oluşturularak, bireysel ve kurumsal çaba sağlayan aktörlerin sistemi irdelemelerine yönelik görüşmeler gerçekleştirilecektir. Bu kapsamda birey ve kurumların sahip oldukları ve finansal anlamda âtıl olarak değerlendirilebilecek sanat eserlerini sürdürülebilir bir şekilde finansal bir modele çevirmeleri konusunda farkındalık yaratılması ve daha geniş kitlelerin bu eserlere yatırım yapabilmeleri imkanının sağlanması hedeflenmektedir.

Bu konuda çalışma yapılmasının en büyük nedeni, yazında bu alanda önemli bir boşluk olduğunun düşünülmesidir. Tez konusu olan araştırma bu konuda Türkiye’de var olan araştırma eksikliğini gidermeye aday olacaktır.

Tezde öncelikle sanat olgusu ve gelişimi, sanat ve finans ilişkisi, daha sonra yatırımcı davranışları ve finansal karar alma teorileri ele alınmıştır.

Çalışmanın ikinci bölümünde Blokzincir ağı ve Kripto varlıkların arka planı, gelişimi, teknolojik ve dünya örnekleri anlatılmıştır. Bu bölümde son olarak alternatif yatırım modeli olarak önerilen “âtıl kaynakların finansal varlığa dönüştürülmesi” modelinin stratejik, iş, süreç ve teknolojik altyapısı özetlenmiştir.

Son bölümde, çalışmanın ekosistem paydaşlarıyla yapılan görüşmeler, sektör profesyonellerinin görüşleri ve dünya örneklerinin inceleme sonuçlarının analizleri ile çevresel boyutlar altında Türkiye’de uygulanabilir modele dönüştürülerek aktarılmıştır.

Kitap Künyesi:

ISBN: 978-605-2359-96-9

Yayıncılık sertifika no: 29644

Ocak 2022 ‘de Pusula 20 Teknoloji ve Yayıncılık A.Ş tarafından hazırlanmış ve satışa çıkarılmıştır.

ADFIMI Workshop on “Understanding FinTech in Islamic Finance”

ADFIMI Workshop on “Understanding FinTech in Islamic Finance”

ADFIMI, which stands for Association of National Development Finance Institutions (DFIs) in Member Countries of the Islamic Development Bank (IDB), was established as an autonomous independent international organization.

I helped Mr. Abdelmohaimen Mansi, CEO of Elamnagos to organize the event, and also invite the local speakers (I was also speaker) to the event.

ADFIMI Workshop on understanding FinTech in Islamic Finance

ADFIMI Workshop on understanding FinTech in Islamic Finance

Event was a 2-day workshop in The Marmara Taksim Hotel, Istanbul on 20-21 February 2018.

Workshop was about “Understanding FinTech in Islamic Finance” with the objective of providing a comprehensive overview and practical approach to understanding and educating financial professionals and practitioners on Islamic FinTech. This covered key areas of interest such as #CapitalMarket, #Banking, #FinTech, #TechFin, #IslamicFintech, #Takaful, #Crowdfunding, #Blockchain, #ICO, #Cryptocurrencies, #Regtech, #Insuretech and all #IslamicFinanceInstruments within #IslamicFinance. It was considered a critical time for banks to embrace technology disruption by understanding its impact.

#FinTech is the merger of financial services with the technology and has become a major buzzword in the economy globally, particularly in Islamic Finance. There are currently Islamic #FinTech landscape consists of 120 players in areas such as #crowdfunding to Exchange Traded Fund (ETF) to #cryptocurrencies.

We hosted advanced Finance, Technology, Regulation and Academic executives, to provide up-to-date information on opportunities, challenges and latest trends while engaging face-to-face with industry experts in a hands-on, practical environment curated for optimal learning.

ADFIMI Workshop on Understanding FinTech in Islamic Finance

ADFIMI Workshop on Understanding FinTech in Islamic Finance

Topics Discussed:

  • * Current impact, growth and development of #Fintech in general
  • * Value that #Fintech can add to the #Islamic #Financial Services Industry
  • * Overview of the #Islamic #fintech landscape with examples for real companies
  • * Highlight the bigger picture of the potential of #Islamic #FinTech and #TechFin
  • * Overview of #FinTech, #FinTech Ecosystems
  • * #Islamic #FinTech Opportunity in Africa
  • * A Look at Turkey #FinTech Landscape and Ecosystem (I presented this topic)
  • * Digital / Mobile #Payments in Turkey (I presented this topic)
  • * #Blockchain applications other than #Cryptocurrencies
  • * #Cryptocurrencies, #Bitcoin, #Etherium, #Ripple
  • * Payment Systems, Digital Commerce, Mobile Payments
  • * Alternative Financing P2P and Crowdfunding
  • * Governance and FinTech
  • * Financial Inclusion, #Microfinance, Micro-Takaful and #FinTech
  • * Artificial Intelligence
  • * #Regtech for compliance

 

Participants:

#ADFIMI announced the seminar to its member as well as non-member institutions and one week prior to the seminar 30 applications were accepted.

The total number of participants who showed up was 25, from which 20 were from ADFIMI Member institutions (three from Ziraat Participation Bank, two from SME Bank Malaysia, two from TEKUN Nasional Malaysia, five from Vakifbank Turkey, three from Industrial Development Bank of Turkey, three from Halkbank Turkey, one from Omdurman National Bank Sudan and one from Islamic Development Bank).

The participants were from 6 countries (#Turkey, #SaudiArabia, #Sudan, #Malaysia, #Libya, and #Palestine).

 

Evaluation:

At the end of the workshop, participants filled in an evaluation form. The evaluation report indicated overall satisfaction of the participants scored 77.1 %.

“Being an Entrepreneur in Turkey (2017)” Presentation and Performance in Conference

“Being an Entrepreneur in Turkey (2017)” Presentation and Performance in Conference

Hi dear visitors,

I want to share my last presentation about “Being an Entrepreneur in Turkey” and my live performance in International Business Conference with you.

Caution! I am warning you, It has my first magic & illusion show / experiments 🙂

My message is crystal clear: “If you want to be an Entrepreneur in Turkey, you need to know some illusion and magic :)”

 

To view and get clips please click here or following image

Being an Entrepreneur in Turkey

Being an Entrepreneur in Turkey

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

To watch my live performance and my illusion /magic show please click here or following image

If you want to be an Entrepreneur in Turkey!

If you want to be an Entrepreneur in Turkey!

 

 

 

 

Öğrenim yeni trendler ile dönüşüyor

Temeli bir oturtalım önce, Eğitim, öğretim ve öğrenme iç içe kavramlardır. Eğitim ve öğretimin amacı öğrenmeyi sağlamaktır, dolayısı ile eğitim ve öğretimin amacına ulaşması için öğrenmenin gerçekleşmesi gerekiyor. Kişisel düşüncem eğitimin temel taşları, okul ve öğretmenlerin önemi hiç azalmayacak özellikle Türkiye ‘de daha da artmasını bekliyorum.

Bunun yanında öğrenim alanı teknolojiler, cihazlar, mecralar, medya ve içerik değiştikçe bilgiye erişim yöntemleri, sektörün paydaşları ve oyunun kuralları değişiyor ve dönüşüyor. Sektör çok hızlı büyüyor, 2011 ‘de “Dijital Öğrenim (e-learning)” sektörü 2011 yılında $35,6 milyar ‘dan, 2013 ‘de $56,2 milyara, araştırmalar gösteriyor ki 2015 ‘de bu rakam 2 ‘ye katlayacak.

Dijital Öğrenim 3 kategori altında büyüyor;

1. “Kendi kendine öğrenme (Self paced)” kategorisi özellikle Amerika ve Avrupa ‘da çok hızlı büyüyor, orta doğu

2. “Destekleyici / Tamamlayıcı (Complementary)” kategorisinde istatistikler 2013 yılında üniversite öğrencilerinin 46% ‘sının en az 1 dijital (online) kurs aldığını, 2019 ‘de bu oranın 50% ‘yi geçeceği öngörülüyor.

3. “Herkese açık” kategorisinde son kullanıcılar dışında Fortune 500 şirketlerinin 41,7% ’sinin çalışanlarına geleneksel eğitimler ile teknolojik eğitimleri beraber vermeye başladı. Yakında yerine teknoloji ile kolaylaştırılan eğitim oranlarının artacağı aşikar.

Sektörün büyümesi ile yeni içerik sağlayıcılar, kullanıcı deneyimine yönelik dizayn ve tasarım ajansları, oyun firmaları, yazılım ve servis geliştiriciler, teknoloji ve cihaz üreticileri, veri yönetimi ve anlamlandırmada uzmanlaşan firmalar, operatörler, ve son kullanıcıya anlatacak bilgi, deneyim ve içeriği olan birçok marka da oyuna dahil olacaklar. İletişim sektöründen sonra Finans, Sağlık ve Perakende sektörlerininde oyuna dahil olmasını bekliyorum.

Dijital Öğrenim alanında 2015 yılı ile beraber 10 alanda büyük gelişme ve girişimler olmasını öngörüyorum;

1. Big Data (Büyük Veri)

Big data in e-learning

Big data in e-learning

Dijital Öğrenme alanında her geçen gün çıkan ulusal ve uluslararası marka, kurumsal markaların ürün ve hizmetleri ile ilgili yayınladığı içerikler, geleneksel ve dijital medyanın içerikleri, çeşitli konulardaki uzmanlar, eğitmen ve öğretmenlerin içerikleri ile veri de hızla büyüyor.

Bu büyük verinin analizi Dijital Öğrenimi geliştirebilir
* Öğrenim süreçlerini daha derinlemesine anlamamıza yardımcı olacak. Eğitimlerin ne kadar süre ve oranlar ile tamamlandığı gibi istatistikler,
* Eğitim katılanların davranış modelleri, tıklama ve takip detay analizler,
* Kişiselleştirilmiş ve özelleştirilmiş kurslar,
* Katılımcıların geri bildirimleri; öneri, şikayet ve memnuniyetleri,
* Katılımcıların ROI (return on investment / yatırımın geri dönüşü) analizleri, aldığı katkı, memnuniyet anket ve raporları,

İçerik üretecilerine, servis sağlayıcı, eğitim markasına ve mecra sahiplerine yol gösteri olacaktır.

 

2. Gamification (Oyunlaştırma)

Gamification in E-learning

Gamification in E-learning

Sizin de yakınlarınızı “Sadece bir oyun bu kadar hırs ve kızgınlık niye?” diyerek uyardığınız oluyor mu? Şahsen söyleyeyim benim ailem de çok sık oluyor 🙂
Bu durumu keşfeden tüm markalar, pazarlama, iletişim ve reklam dünyası her yerde bu duyguları ve motivasyonları müşteriler üzerinde denemeye başladı. Birde spor müsabakaları ve ünlüleri yarıştıran programları izleyenlerin “ayna nöronları” devreye girince sonuç kazanma azmi ve hedeflere ulaşma motivasyonuna dönüşüyor.
Eğitim içinde oyunlaştırma kurguları sadece çocukların eğitimin de değil, Z,Y ve X kuşağını da aynı şekilde öğrenmeye ve başarmaya motive ediyor. Yapılan istatistiklere göre;
  • * Okunanların 10% ‘u, duyulanların 20% ‘si hatırlanıyor,
  • * Görsel ve sözlü sunumlar ile desteklendiğinde hatırlanma oranı 30% ‘lara çıkıyor,
  • * Eğer anlatım duygu ve mimikleri kullanan aksiyonlar ile zenginleştirilirse rakam 50% ‘ye kadar çıkıyor
  • * Son olarak, eğer kişi bu eğitime tiyatral ve simülasyon da olsa bir oyunlaştırma kurgusunda katılıyorsa oran 90% ‘lara kadar çıkıyor. 
Öğrenciler ve yeni mezun çalışanlar arasında yapılan son anketler de bu durumu şu şekilde destekliyor;
  • Ankete katılanların 80% ‘i üniversite eğitimleri ve iş hayatları oyun şeklinde olsa üretkenliklerinin daha fazla olacağını iddia ediyorlar.
  • Kullanıcıların 90% ‘ı dijital oyun ve rekabet kurgularını çok eğlenceli buluyor, fakat 60% ‘ı sadece eğlence olduğunu, geri kalanlar aynı zamanda konuların uygulamalı olarak aktarıldığını da düşünüyor.

3. Kod yazma uygulama ve servisleri

Code of hour in E-learning

Code of hour in E-learning

Batı medyasını iyi takip edenler ve çocuğunu özel okullarda okutanların son 1 senedir en çok duyduğu konulardan biri olsa gerek. Hatta son olarak dünya medyasında bir anda en önemli haber olarak manşet olan “Amerika başkanı Obama yazılım programlamayı öğrenen ilk başkan oldu!” haberi vardı.

 

Genel adı ile “The Hour of Code / Kodlama Saati” (#HourOfCode) şeklinde geçen etkinlik yeni nesil eğitim ve öğretim de fenomen olmaya gidiyor. https://www.youtube.com/watch?v=rH7AjDMz_dc videoyu izlerseniz ne demek istediğimi daha net anlayacaksınız.

 

Bu alan çok hızlı ilerliyor, eğitim kurumları, akademiler, yazılım ve birçok girişim firması bu alanda PC ve mobil uygulamalar çıkarmaya başladı. Özellikle kullandığınız akıllı mobil cihazların uygulama dükkanlarında “programming for kids” veya “coding for kids” şeklinde aratırsanız çıkan program sayısı ile konunun ne kadar hızlı ilerlediğini görebilirsiniz.

 

Siz de gelecek dönemin ülkelerin ve çalışanların arasındaki farkların bilgiye erişim, teknoloji ve bilgisayar bilimlerine yatkınlık ile şekilleneceğini düşünüyorsanız, çocuğunuza analitik düşünme, üretme ve problem çözmeyi öğreten programlama uygulamaları ile tanıştırın.

 

4. Kişiselleştirilmiş eğitim

Personalized E-learning

Personalized E-learning

Okullu çocuğu olanların muzdarip olduğu konulardan biri; sınıfta seviyesi ilerde olan, veya yavaş anlayan çocukların olmasıdır. Aynı sınıfta her öğrencinin ihtiyacı, öğrenme kabiliyeti, süresi ve azmi aynı değildir.
Bu nedenler ile terzi usulü, pedagojik, müfredat ve öğrenme ortamı olarak kişiye özel eğitimler yakındır. Peki nasıl olacak;
  • * Eğitimci hızını kişiye özel ayarlayacak,
  • * Öğrenme yaklaşımı kişiye ayarlanacak, eğitimciler farklılaşacak ve uzmanlaşacak,
  • * Öğrenci öğrenme yolunu kendi belirleyecek,
  • * Eğitim içeriği kişiye göre daha metinsel, işitsel ve görsel olarak şekillenecek,
  • * Öğrencinin ilgisi ve deneyim isteği daha iyi yakalanacak

5. Mobil eğitim

Mobile E-learning

Mobile E-learning

Bilgisayarların hızla gelişmesi ile masa ve sandalyesine kitleneceğimizi düşünüyorduk. Mobil cihazların akıllanması ve ekranlarının yeterince büyümesi ile mahrem ve kişiye özel alan tamamen mobile taşındı.
Mobil teknoloji ve cihazların bu kadar hızlı büyüyüp yaygınlaşması, medeniyetin henüz tam anlamıyla gitmediği yerlerde dahi mobil erişimin olması eğitim sektörünü harekete geçirdi.
Mobil öğrenimin faydalarını şu şekilde sıralayabiliriz;
  • * Kolay erişim – her zaman her yerden her türlü mobil cihazla erişebilmeyi sağlar –
  • * Bağlam içinde öğrenme – bulunduğunuz ortam da QR Kod, NFC, AR, GPS ve diğer teknolojiler ile  bağlamı kaybetmeden istediğinizi öğrenmenizi sağar –
  • * Sindirilebilir içerik – küçük ekranlar ve fokus alanları içerik üretenlerin daha küçük ve atomik materyal üretmesini sağlar –

6. Yatırımın geri dönüşü

ROI for E-learning

ROI for E-learning

Şehirli vatandaş artık sadece ekonomik krizde değil her zaman verdiği paranın ve yatırımının karşılığını almaya çalışıyor. Karşılaştırıyor ve söz verileni almadığı zaman da sorguluyor. Dolayısı ile veliler çocuklarının eğitiminde, kurumlar çalışanları için ve bireyler de öğrenim için yaptıkları yatırım ve kendisine geri dönüşünü takip ediyor,  riskleri yönetmek ve hızlıca yanlışları düzeltmek istiyor.
Dijital öğrenim yatırımın geri dönüşün de neler düşünülmeli;
  • * Kaçınılan maliyetler : personel, teknoloji, içerik ve pazarlama maliyetleri
  • * Sağlanan faydalar : seyahat masraflarından tasarruf, eğitimci maliyetlerinden tasarruf, eğitim ortamı lojistik ve lokasyon giderlerinden tasarruf

7. Otomasyon

Automation in E-learning

Automation in E-learning

Internet ortamındaki üretim ve tüketim istatistiklerinin farkındamısınız bilmiyorum ama kısaca tekrarlamak isterim. Özellikle sosyal medya ile çok daha hızlı görülebiliyor artık, toplam 100 kişilik bir toplulukta içerik üreten kişi sayısı 1, üretilen içeriğe olumlu veya olumsuz anlamda yorum/katkı yapan kişi sayısı 9, kalan 90 kişi sadece olup biteni izliyor.
Dolayısı geleceğimiz nokta öğrenim modelleri, teknoloji, erişim imkanları ve cihazları olanca hızıyla gelişiyor diyoruz, fakat yukarıdaki istatistiği geliştirmediğimiz yani içerik üretilmediği durumda bu mekanizma düzgün işlemez. Dolayısı ile içerik yani eğitim üretimlerinin kolaylaşması, kalite ve sayısının artması için otomasyonu sağlayacak araç ve gereçlerin artması gerekiyor.
Potansiyel içerik üretim otomasyonları;
  • * Quizler, test ve egsersizler hemen kurs içeriğinin peşine bağlanabilir,
  • * Algoritmik olarak oluşturulacak kurs içerikleri,
  • * Öğrencinin kabiliyet ve öğrenme yetkinliğine göre içerik senaryo ve yolları dinamik olarak güncellenebilir,
  • * Öğrenciyi daha önceki katıldığı kurs ve sınavlardaki bilgileri daha iyi tanımlayıp kişiselleştirme ve özelleştirme daha kolay yapılabilir.

8. Artırılmış gerçeklik ile öğrenim

Artırılmış gerçeklik

Artırılmış gerçeklik

Bireylerin fiziksel alanda (tarihi mekan, müze, ören yeri gezileri, vb.) bilmediklerini öğrenmek, oyunlaştırılmış senaryo içinde kural ve konulara hakim olmak, markaların çalışanlarına eğitim alanında (fabrika ve mağazalarında) ve müşterilerine ürünleri hakkında istendiği anda ve yardım almadan bilgi vermelerini kolaylaştırmak gerekiyor. Bunun en kolay yoluda gerçekliği artırarak son kullanıcın yanında ayırmadığı ve vücudunun bir parçası haline gelen mobil akıllı cihazlarına girmektir.

Son yapılan anketlere göre 2013 ‘de 60 milyon kullanıcıya ulaşan “Artırılmış Gerçeklik” pazarı 2018 ‘de 200 milyon kullanıcıya çıkacak. Bu rakamlar, Apple ‘ın akıllı saati, Google ‘ın Glass gözlüğü ve giyilebilir yeni M2M cihazlar her alanda olduğu öğrenimde de nerelere gidebileceğimizi daha net gösteriyor.

 

9. Kurumsal MOOCs (Massive Open Online Courses / Topluluklara Açık Çevrimiçi Kurslar)

Corporate MOOCs

Corporate MOOCs

Gelişime en çok açık olan konu sanırım bu olacak. Zira üniversiteler, eğitim kurumları, büyük kurumlar, sağlık, finans, perakende ve iletişim devleri devasa bir bilgi, deneyim ve eğitim silolarının üstünde oturduklarını farkettiler. Sadece fiziksel ortamlarda çalışanlarına ve öğrencilerine değil, bu içerikler dijitalleştirerek farklı diller ile tüm dünyaya ulaştırabileceklerini, ve hatta bu işten para kazanabileceklerini gördüler.
Önümüzdeki dönemde eğitim ve IK departmanları maliyet merkezi olmaktan çıkarak kar merkezi olmaya başladıklarında şaşırmayın.
  • * Öncelikle kendi çalışanlarını büyük gruplar ve mekan bağımsız öğrenimini çalışma saati ve veriminden çalmadan eğitebilecekler,
  • * Çalışanlara özel terzi usülü eğitimler dizayn ettirebilecekler,
  • * Kurumsal sorumluluk ve toplumdaki marka algılarını yükseltecek dışarıya ücretsiz eğitim yayınları yapabilecekler,
  • * Üniversite ve eğitim kurumları ile anlaşarak bu eğitimleri akademi çatısı altında sektör şirketlerine ve çalışanlarına da verebilecekler. Bu konuda en beğendiğim ve öncü örnek Turkcell Akademi ‘dir.

10. Bulut ortamında LMS (Learning Management System) 

Cloud LMS in E-learning

Cloud LMS in E-learning

Bugün e-üniversite, e-eğitim ve e-öğretim sloganları ile satış yapan çok üniversite ve kurum var. Bir çoğu özel sektör ve şirket deneyimi olmadığı için öğrencinin müşteriye dönüşmüş halini yönetmeyi veya sıkıntılar baş göstermeye başlayınca süreci nasıl yöneteceklerini bilmiyorlar. Özellikle yukarıda aktardığımız ROI konuları devreye girdiğinde, veri yoğunluğu, analiz, rapor ve şikayetlerin ağırlaştığı ortamda profesyonel bir kurum gibi davranmak, imaj ve marka değerine zarar vermemeleri gerekiyor.
Bu söylediklerimi hakkı ile yerine getirebilmek için devasa BT ekipleri kurmak yerine yükselen değer olan LMS konusuna yatırım yapmalarını öneririm. Özellikle de eğitim ve öğretime yoğunlaşarak hosting ve sunucu sistemlerine yatırım risk ve problemlerine girmeden bulut ortamında LMS çözümleri sunanlardan iyi bir SLA (Service Level Agreement) ile hizmet almalarını öneririm.
LMS gelişimine dair bazı istatistikler;
  • * LMS önümüzdeki 4 yıl içinde minimum 25% / yıl büyüyerek 2018 ‘de $7,83 milyara ulaşması bekleniyor.
  • * Kuzey Amerika ‘da bulut bazlı öğrenim ve LMS platformları kullanımı 50% ‘nin üzerinde gelişim gösterdi.

Sonraki makale de tüm bu konulardaki son gelişmeleri, takip edilmesi gereken ve öne çıkan girişim ve şirketleri aktarmaya çalışacağım

Barış içinde, sağlıklı, mutlu ve başarılı bir 2015 olsun canım ülkem ve tüm dünya için

Kalın sağlıcakla,

Saygılarımla,

Onur Baran Çağlar

Çok Kanallı Ödeme Sistemi -> Destek Platform ve Servisleri

Bu bölümde de, rakipleriniz ile fark yaratacak, Telekom dünyasının zengin abone gücüne dokunabilecek ve mevcut müşterileriniz ile etkileşimi ve sadakati artıracak Platform ve Servis önerilerim olacak.

Sırasıyla geleneksel sistem kurulumları ve mevcut oyuncular ile yapılacak entegrasyonları aktaracağım. Daha sonra ihtiyaca ve iş modelinize göre kurmak isteyebileceğiniz yeni nesil platform ve servisleri aktarmaya çalışacağım.

Ödeme Sistemi Destek Platform ve Servisleri

Ödeme Sistemi Destek Platform ve Servisleri

 

 

 

 

 

CMS & CDS içerik indirme ve yükleme sistemleri ile entegrasyon

◦  Amerika ‘da büyük Perakende, Finans, Eğitim ve Sağlık sektörleri dijital ve mobil dünyaya iyi adapte oldukları için Katma Değerli İçerik ve Servis konularını mevcut iş modellerine çok iyi entegre ettiler. ABD ‘de yeni müşteriyi renkli içerik ve servisler ile tavlamak, mevcut müşteri ile de daha interaktif ve sürekli angajman (engagement) için Müzik endüstrisi, Disney, Marvel ve Holywood starlarının markalı içerik ve hizmetleri çok iyi kullanılıyor.

◦  Yeni Ödeme Sistemi çözümleri gelene kadar bu alan tamamen Telekom Operatörleri ve geleneksel Telekom ödeme sistemleri ile kapalı idi. Bu saatten sonra yeni Ödeme Sistemleride bu alana girebilecek, en azından diğer tüm sektörlerin ürün ve hizmetleri için ek katma değer ve pazarlama söylemi olacaktır.

◦  Bu konuda temel ihtiyacınız CMS (Content Management System / İçerik Yönetim Ssitemi), CDS (Content Download&Delivery System / İçerik İndirme&Teslimat Sistemi) ve tabiki çeşitli kategorilerde kataloğu dolduracak hazır mobil multimedya, oyun ve uygulama içerikleri olacak.

 

Mobil Servis Platformu ve entegrasyonu

◦  Mobil abone penetrasyonlarının 100% ‘e yaklaştığı, yakın vadede M2M (Machine-to-machine / Makinalar arası iletişim) ile aşacağı bir dönemdeyiz.

◦  En az mobil içerik kadar, markalar için katma değer sağlayacak diğer bir konuda mobil cihazlardan başlayan (MO) ve aynı şekilde mobil cihazlarda sonlanan (MT) servis dünyası olacak.

◦  Servis dünyasının gerçeklenebilmesi için temel ihtiyaçlarını karşılayacak bazı alt sistemler lazım;

▪ Çok kanallı ve çapraz “Mesajlaşma Sistemi” altyapısı (SMS, Email, IM-Instant Messenger, Sosyal Ağ ve Uygulama içi)

▪ Tüm içerik, servis ve hizmetleri ücretlendirmemizi veya ücretsiz sunabilmemizi sağlayacak çok kanallı ve alternatifli “Ücretlendirme Sistemi”

▪ Kurum, son kullanıcı veya makinaları abonelik yaşam döngüsü ile kaydedip, yeni servis abonelikleri açabilmemizi, pazarlama faliyetleri ile vereceğimiz freemium (belirli bir dönem ücretsiz sonra ücretli) abonelikli içerik ve bilgi servlsierini yönetebilmemizi ve dönemlik ücretlendirebilmemizi sağlayacak bir “Abonelik Sistemi”

▪ Abonelere rutin içerik, bilgi ve sosyal servislerinin mesaj ve içeriklerini göndermek ve yönetmek için “Servis Operasyon Merkezi”

▪ İçerik ve Servislerin ücretsiz – indirimli kampanyaları, çapraz ürün ve hizmetler ile bundle (deste) kampanyaları, belirli bir aksiyon ve kurala bağlama kampanyalarını yönetmek için “Kampanya Yönetimi Sistemi”

▪ Yukarıda saydığım içerik ve servis hizmetlerinin kurumsal ve bireysel müşterilere desteğini vermek üzere küçük bir “Müşteri İşlem Merkezi”

▪ Ekosistem içindeki tüm içerik ve servis hizmetlerin de anlık işlem, mesaj, veri, abonelik ve ücretlendirme trafiğinin görülebilmesi ve anında alternatif hizmet ve kampanyalar ile müdahale edilebilmesini sağlayacak bir “Raporlama Modülü”

 

Portal & Interaktif Servisler

◦  Mevcut da Bankalar ve Telekom operatörleri Ödeme Sistemlerinde sistemsel, müşteri/abone bazında ve şube/bayileri bazında tutuyorlar.

◦  Banka ve Telekom operatörlerinin arasından sıyrılabilmek ve ciddi müşteri bazı yakayabilmek için context (bağlam) ve dikey topluluk Portal ve Servisleri oluşturmalısınız.

◦  Bununda en güzel yolu; günlük hayatımız, bireysel ve aile olarak ihtiyaçlarımızı içeren, haber, bilgi, içerik ve interaktif uygulamaları içeren Portal ve Servisler oluşturmaktan geçiyor. Bahsettiğimiz bir haber sitesi ve sosyal topluluk servisi açıp (oltayı denize atıp) beklemek değil, bu konuyu bir tulumbaya su atmak gibi düşünerek yerine ve zamanına göre az az veya bazen kova ile su atmak ve bu konuya uzun vadeli bakmak gerekiyor.

 

Muhasebe Sistemi ve ERP

◦  Ödeme Sistemi üzerinden birçok altyapı, ürün, hizmet, portal, içerik ve servis sağlayıcının farklı katalog, servis, finansal, ticaret ve fatura sistemlerine entegrasyon olacak malum.

◦  Bu entegrasyonlarda ürün, hizmet, içerik ve servis satışlarının karşılıklı muhasebe, borç-alacak ve işlem mutabakatları, havuz yönetimi ve sorunların çözümü için merkezi veya cloud / bulut üzerinde Muhasebe ve ERP çözümlerine ihtiyaç olacak.

◦  Hem E-ticaret ‘in satış, iade, ödeme ve para transferi bacağında, hem havuz hesaplarının yönetimi ve banka hesapları arası işlemlerin sağlıklı şekilde gerçekleşebilmesi için en önemli konular Operasyon ve Finans Ekiplerinin yönetiminde olacaktır. Dolayısı ile bu konuda başınız ağrımasın ve düzenleyici kurumlardan ceza yemek istemiyorsanız hem e-ticaret bacağını, hemde Ödeme Sistemi, Sanal POS ve Para Transferini bilen muhasebeye hakim birilerini işin başına koymanızda fayda var.

 

Raporlama Platformu

◦  Ekosistem içindeki kılcallardan geçen tüm işlem ve paranın nabzını tutabilmek için araba markalarından ders almakta fayda var.

◦  Yeni nesil arabalarda her an motorun yağ, ısınma ve teknik aksamlarının sıkıntılar için göstergeler, hız, tork ve ivmelenme göstergeleri, güvenlik için emniyet kemerleri, aynalar, silecek suyu, benzin, far ve sinyal durum göstergeleri, konfor ve kolaylık için klima, ışıklar, müzik, eğlence ve lokasyon/navigasyon panelleri her an şoförün işini kolaylaştırmaktadır.

◦  Bu göstergeler anlık uyarı ve bilgilendirmeler ile şoförün hem anlık kararlar vererek aracı daha güvenli ve sağlıklı şekilde kullanmasını sağlar, hemde araçdaki yolcuların (hizmet verdiği müşteride olabilir) konfor ve keyifli yolculuk yapmasını sağlar.

◦  Dolayısı ile platform ve 3.parti paydaşların yöneticilerinin, pazarlama ve iş birimleri, operasyon ve destek ekiplerinin kullanabilecekleri dashboard (gösterge paneli), anlık ve tarihsel tüm işlemler, kampanya, geri dönüşler, problem ve etkileşimleri gösterecek detaylı Raporlama Platformuna ihtiyaç vardır.

 

Çoklu-Platform Mobil Uygulamalar

◦  Günümüzde bir gerçek varki; tüm sektörler ve iş modellerinin kullanıcıları, müşterileri ve aboneleri ile etkileşim içine girebilmek ve günlük yaşantılarının bir parçası olabilmek için cebindeki telefona girmeleri gerekiyor.

◦  Tüm sektörler ve iş modelleri varlıklarını gösterebilmek için alelacele içerdeki BT ekibine, köşedeki bilgisayarcı çocuğa veya ucuza yaparım diyen uygulama geliştiricilere ilk versiyonları yaptırdılar.

◦  Tabi ucuz etin yahnisi gene yavan oldu, ilk versiyonlar daha ilk haftalarında yerini UX (user experience / kullanıcı deneyimi) ’i güçlü, güncel/düzenli bilgi, içerik, kampanya ve interaktivite ile kendisine daha çok dokunan uygulamalara bıraktılar.

◦  Uzun vadeli ve kalıcı stratejiler için sadece markalara kopyala-yapıştır iş yapmış değil, kendi fikir ve yaratıcılığı ile başarılı ürün ve servisler geliştirmiş firmalara iş yaptırın.

◦  Marka firma veya ekipler mevcut iş modelinizi yeni döneme taşır ve rakipleriniz ile fark yaratır. Bu farkı kolay, kullanışlı, zengin etkileşimi ve görseller ile çoklu platform (artık mobilden web ‘e doğru) ve tüm işetim sistemlerinde çalışacak mobil uygulama stratejileri geliştirerek oluşturabilirler.

 

Ulaşım ve Biletleme Servisleri

◦  Bankalar ve Telekom Operatörleri birşeyi keşfetti. Müşteriler bu büyük ve hantal yapıları ancak finansal işlem yapma veya fatura ödeme vakti geldiğinde hatırlıyor, arıyor veya kendisine gelen çağrıları dikkate alıyor.

◦  Potansiyel müşteri kitlesinin büyük çoğunluğu Toplu Ulaşım araçlarına günde en az 2 kere biniyor, toplu taşıma noktalarına giderken, istasyon/duraklar, araçların içi, araçlardan inip yürürken algıları açık ve sizden gelecek satış, pazarlama, indirim ve reklamlara duyarlı oluyorlar.

◦  Aynı şekilde Bilet konusunda da benzeri bir durum var. Sanatsal etkinlik, müzik ve eğlence organizasyonları, spor müsabakası ve konferans katılımı öncesi, etkinlik süresince ve sonrasında bilet, organizasyon içeriği, sanatçı, topluluk, elde edeceği imkanlar, kolaylıklar, çapraz kampanya ve pazarlama duyurularınıza açık ve duyarlı oluyorlar.

◦  Tüm bunları göz önünde bulundurduğunuzda Bankalar ve Telekom Operatörler müşterilerinin hayatına daha fazla dokunmak, kendilerini hatırlatmak ve etkileşimi artırmak için Ulaşım ve Bilet konularına girmek durumundalar.

◦  Doğrudan lisans ve ihale ile Ulaşım ve Biletleme işlerine girildiği için bu yetkileri almak zor. Dolayısı ile Ödeme Sistemi olarak büyük kitlelere dokunmak, çapraz kampanya ve pazarlama faliyetleri için lisanslı ve yetkili bir Ulaşım ve Biletleme markası ile işbirliği yapmanız şart.

 

Finansal ve Ticaret Servisleri

◦  Bankacılık temel servisleri dışında Ödeme Sistemleri üzerinde geliştirilecek sigortacılık, kredi, yatırım ürünleri ve bütçe yönetimi ek katma değerli servisleri geliştirilmelidir. Bu konuda Bankaların, Tüketici Finansmanı kuruluşları ve Sigorta firmalarının dışarıya uç (API/Webservis) vermelerini bekliyorum.

◦  Ödeme Sistemlerinin doğal müşterisi E-ticaret firmaları veya geleneksel bayi/şube yapısına ek olarak geliştirilen E-ticaret kanalları olacak. Bu ihtiyaçları karşılamak için kendi ortamınıza kuracağınız hazır paket çözümler, cloud (bulut) ortamında hizmet bedeli ile alabileceğiniz çözüm platformları (ETAS – E-ticaret Altyapı Sağlayıcıları) veya mevcut iş modelinize doğrudan entegre terzi usulü çözümler geliştirtebilirsiniz.

◦  Rakipler ile fark yaratacak katma değerli Finansal ve Ticaret Servisler ana ürün ve servis sağlayıcının sistemine API ve Webservisler vasıtasıyla entegre olmalıdır.

 

Müşteri Destek & CRM

◦  Finans dünyasında takip ettiğim birçok uluslararası makale “İşlem” modelinden “İlişki” modeline geçildiğini ifade etmektedir. Son yazdığım “Dijital Bankacılık 3.0”RFP (Request for Proposal / Teklif Talep) ‘sinde yeni dönem finans dünyasının “İşlem Bankacılığından İlişki Bankacılığına” geçmesini öngörüyorum.

◦  Dolayısı ile bugün Ödeme Sistemi ve Cüzdan oluşturacak ve bu platformlar üzerinde oyun oynayacak tüm firmaların omni-channel (her kanaldan, telefon, web, mobil, sosyal, yerinde fiziksel, ve gelecek yeni kanallar) Müşteri Desteği vermesi elzemdir. Müşteri istediğiniz yere gelmeyecek siz müşterinin bulunduğu ve etkileşim içinde olduğu yere gideceksiniz.

◦  Aynı şekilde müşteriniz hangi kanaldan size ulaşırsa ulaşsın kendisini, geçmişini, sıkıntısını ve hatta bu kez neden geldiğini daha o söylemeden bilmek zorundasınız. Bunuda ancak iş süreçlerinize, kanallarınıza, platform ve servislerinize ve tabi satış ve pazarlama birimlerinize full entegre bir CRM ile yapabilirsiniz. İster paket çözüm alın, ister cloud (bulut) ‘dan kullanın yeterki tüm süreçleriniz müşteri ile konuşmadan CRM ‘e dokunsun.

 

Dijital Pazarlama ve Sadakat Servisleri

◦  Yukarıda saydığımız birçok destek platform ve servisleri potansiyel ve mevcut müşterilerin istekleri ve ihtiyaçları doğrultusunda hizmet vermek için gerekliydi.

◦  Birçok sektörde “Pareto İlkesi” geçerli olduğu yapılan araştırma ve analizler ile ortaya çıkmıştır. Yani gelirinizin 80% ‘i mevcut 20% ‘lik müşteri portföyünüzden gelmektedir. Mevcut müşterilerinizden en çok kazandığınız ve kar yaptığınız segment aynı zamanda ek harcama bütçesi olan kitledir.

◦  Dolayısı ile ürün ve hizmetlerinizi Dijital Kanallar üzerinden pazarlayarak daha düşük maliyetler ile doğrudan hedef kitlenize ulaşmış olursunuz. Eğer mevcut müşterilerinizin dijital, mobil ve sosyal medya bilgileri mevcut ise doğrudan P2P – birebir ve isme/ihtiyaca göre pazarlama yapma şansınız olur.

◦  “Pareto İlkesi” gereği mevcut da size asıl kazancı yaptıran müşteri segmentinizi nasıl olsa cepteler diye düşünmek yerine, sizi hayatının parçası yapacak, aşk markası olmanızı sağlayacak, hatta çevresinde avukatlığınızı ve satış temsilciliğinizi yapacak müşterilere dönüştürebilmelisiniz. Nasılmı? Tabiki yakın dönemin bence en önemli konularından biri olan Sadakat yönetimi ve İlişki/Angajman geliştirme sistem ve servisleri ile yapabilirsiniz.

◦  Broadcast (halka yayın) yayınlar ile kime seslendiğinizi bilmediğiniz yüksek bütçeli reklam ve pazarlama faliyetleri yerine “Dijital Pazarlama ve Sadakat Servisleri” ’ne ağırlık vermenizi öneriyorum.

 

Not: “2015 model Ödeme Sistemi” makalemin ilk ve ana bölümünden itibaren okumak isteyenler linki takip edebilirler!

1 2  Scroll to top