Gerçekliğimizi kim şekillendiriyor?

2026.05.05 Tarihinde Etiler Han Spaces’te Academy Lab > Big5 Mingle networking etkinliklerinin 3. sünü QPAY Elektronik Para ve Ödeme Hizmetleri A.Ş. sponsorluğunda yaptık. Bu etkinlikteki temamız “Gerçekliğimizi kim şekillendiriyor?” alt başlıklarımız: Yapay Zeka, Sentetik Medya ve Dikkat Ekonomisi” oldu, etkinlikteki paylaştıklarımızı sizlere aktarmak isterim.

ARTIFICIALLY INSPIRED – 3

TEMA

Artificially Inspired: URANIA
“Who Shapes Our Reality Now?”
AI, Synthetic Media & The Economy of Attention

Gerçekliğimizi kim şekillendiriyor?

Yapay Zeka, Sentetik Medya ve Dikkat Ekonomisi

OTURUMUN ANA ÇERÇEVESİ

>> Moderatör Melda: Bu oturumun kalbi şu fikir: Artık gerçeklik keşfedilmiyor.
Tasarlanıyor, dağıtılıyor ve optimize ediliyor, çünkü içerik artık bir bilgi değil bir maden gibi ekonominin kalbinde ve sistem insanlıktan daha büyük bir halde.

  1. AI → içerik üretir
  2. Medya → dağıtır
  3. Algoritma → büyütür
  4. Ekonomi → ödüllendirir

>> Dr.OBC: Medicini ailesi ve altın karşılığı senedin ortaya çıkışı ve Ordu & Silah gücünün etkisi. Ailenin tarihsel süreçteki 300 yıllık (1434-1737) banker-prens dönemlerinin genel bir özetidir. Özellikle, Lorenzo de’ Medici döneminde (15. yüzyıl sonu), ailenin bankacılığı ordu finansmanına ve diplomasisine dayalı hale getirerek risklerini artırdığı bilinmektedir.

>> Dr.OBC: Medicini olmasaydı Rönesans ve Michelangelo olmazdı!

>> Dr.OBC: Mr. Fütürist bir YK üyesinin gazı ile Reklam şirketi sahibi bir arkadaşım Metaverse ‘e yatırım yaparak, şehir, cadde ve binalar kapatacaktı; bunların çoğu köpük, AR&GE finansmanı arıyorlar, sakın ha dedim. NFT ‘deki evcil ve yaban hayvanları ile yapılan Non-fungible-token konuları da çok şişirilmişti, benim kitabımda da var 🙁

>> Dr.OBC: Sanat Eserini müze ve etkinliğe veren sanatçının diğer eserlerinin ne kadar değer kazandığına değindik, global sanat verileri ve örnek vakaları aktardık.  

Faydalandığım 2021 yılında tamamladığım Doktora çalışmalarımın özet sunumu; ve aktardığım bilgi, deneyim ve verileri sizler için aşağıdaki özet sunumlarda toparladım:

* 20210630 – “Atıl Kaynakların Blokzincir üzerinden Menkulleştirilerek Finansal Varlıklara dönüştürülmesi”

* 20260505 “Unlocking Art Capital” – “Atıl Kaynaklardan Aktif Varlıklara”

* 20260505 “Art Market Recalibration” – “2026 Sanat Piyasası Görünümü”

>> Dr. OBC: 1980 Sanat Bankası, varlıkların tavan yapması, Petrol krizi? Davranışsal finans! 1980’li yılların başı hem küresel hem de Türkiye ekonomisi için derin yapısal dönüşümlerin, “varlık tavan yapma” (bubble) ve ardından gelen sert çöküşlerin dönemi olmuştur.

1980 Sanat Bankacılığı, Varlık Tavanı ve Petrol Krizi Çöküşü: 1980’lerin başı, özellikle Japon alıcıların ve spekülatörlerin etkisiyle uluslararası sanat piyasasının tarihteki en büyük tavanı yaptığı (boom) dönemdi.

  1. Varlık Tavanı (1980’ler Baş Ortası): Empresyonist ve Modern sanat eserleri (Van Gogh, Picasso) rekor fiyatlara ulaştı. 1987’de Van Gogh’un “Ayçiçekleri” tablosunun rekor fiyata satılması, bu piyasanın spekülatif bir balona dönüştüğünün sembolü oldu. Sanat, sadece bir tutku değil, yüksek getiri vaat eden bir finansal varlık sınıfı olarak görülmeye başlandı.
  2. Petrol Krizi ve Etkileri (1979-1980): 1979-1980 petrol krizi, dünya genelinde stagflasyon (durgunluk ve enflasyon) yarattı. Türkiye’de ise bu kriz, 24 Ocak Kararları (1980) ve 12 Eylül darbesiyle birleşerek ağır bir ekonomik krizi tetikledi.
  3. Çöküş (1990-1991): 1980’lerin sonunda faizlerin yükselmesi ve Japon ekonomisindeki emlak/borsa balonunun sönmesiyle, sanat piyasasındaki spekülatif tavan çöktü. 1990-1991 yıllarında müzayede satışları bir yıl içinde %62 oranında düştü.
  4. Türkiye Bankerler Krizi (1982): Bu dönemde Türkiye’de yüksek faiz vaadiyle para toplayan bankerlerin iflası (Bankerler Krizi), halkın büyük miktarda tasarrufunun yok olmasına neden oldu.

Davranışsal Finans Analizi: 1980’lerin sanat ve bankacılık krizi, rasyonel ekonomik beklentilerden ziyade davranışsal faktörlerle açıklanabilir:

  1. Sürü Psikolojisi (Herd Behavior): Yatırımcılar, sanatın sürekli değerleneceği inancıyla rasyonel olmayan bir şekilde piyasaya daldılar.
  2. Aşırı Güven (Overconfidence): Japon alıcılar ve finans kuruluşları, piyasayı yönlendirebileceklerine dair aşırı güven duyarak 1990 çöküşüne zemin hazırladılar.
  3. Kayıptan Kaçınma ve Panik (Loss Aversion): Çöküş başladığında, spekülatörler panik halinde satış yaparak düşüşü hızlandırdı (K-şekilli piyasa).
  4. Temsiliyet Yanılgısı: Sanatın geçmişte sağladığı yüksek getirilerin, gelecekte de aynı şekilde devam edeceğine inanılması.

Özetle; 1980’ler, “petrodolarların” yarattığı spekülatif bir tavanın, reel ekonomik krizlerle (petrol krizi) patladığı ve yatırımcıların rasyonel analizden ziyade davranışsal hatalarla hareket ettiği bir finansal tarih kesitidir.

>> Dr.OBC: Sanat ve Zanaat eserleri ile kara para mı aklanıyor?

  1. ABD sanat piyasası, uzun yıllar finansal denetimin dışında kalarak ve yüksek derecede gizlilik sunması nedeniyle kara para aklama faaliyetleri için elverişli bir alan olarak kullanıldı. Ancak son yıllarda yürürlüğe giren yeni düzenlemelerle (2020 ABD Kara Para Aklamayı Önleme Yasası – fincen.gov)
  2. Bugün sanat eseri gibi lüks saat pazarı ve tüketimde Dünya’da 1.liğe oynuyoruz. Küresel lüks saat pazarında daralma devam ederken Türkiye, %9,8’lik büyümeyle pozitif ayrıştı. İsviçre saat ihracatında Türkiye, son iki yılda %14,3 artışla en hızlı büyüyen pazar olarak öne çıktı.

>> Dr.OBC: Siberpunk ve kripto para dünyası, “yüksek teknoloji, düşük yaşam” distopyasında bireysel özgürlüğü savunan, merkeziyetsizleşmeyi hedefleyen “Cypherpunk” hareketine dayanır. 1990’larda devlet gözetimine karşı şifreleme (kriptografi) kullanımıyla doğan bu felsefe, Bitcoin ve blokzincir teknolojileriyle finansal sansüre karşı dijital özerklik sağlayan bir ekosisteme dönüşmüştür.

Siberpunk Kripto Dünyasının Temelleri:

  1. Cypherpunk Hareketi: Güçlü şifreleme ve gizlilik artırıcı teknolojilerin, sosyal ve siyasi değişimin bir aracı olarak yaygın kullanımını savunan, 1980’lerin sonu-90’lar başında ortaya çıkan aktivistlerdir.
  2. Temel Felsefe: Merkezi otoriteye direnme, bireysel gizlilik, özgürlük ve mahremiyetin kriptografi ile korunması (Cypherpunk Manifestosu).
  3. Teknolojik Araçlar: Bitcoin, blokzincir, gizlilik odaklı kripto paralar, merkeziyetsiz borsalar (DEX) ve şifreli mesajlaşma sistemleri.
  4. Metaverse ve Dijital Dünya: Sanal dünyalarda, oyunlarda ve merkeziyetsiz otonom organizasyonlarda (DAO) mülkiyetin ve kimliğin korunması.
  5. Siberpunk ve Kripto İlişkisi:
  6. Devlet Karşıtlığı: Kripto, banka ve hükümet kontrolü olmaksızın, kişiden kişiye (P2P) güvenli işlem yapmayı sağlar.
  7. Gözetime Direniş: Dijital çağda verilerin gizliliğini korumak için şifreleme bir kalkan olarak kullanılır.
  8. Lunarpunk/Solarpunk: Kripto anarşist yaklaşımlar(Lunarpunk),interneti gözetimsiz “dijital orman” olarak kurmayı hedefler. (BiLira)

Not: Günümüzde kripto varlıklar, siberpunk kökenlerinden sıyrılarak geleneksel finansın bir parçası haline gelse de, merkeziyetsizleşme iddiası popülerliğini korumaktadır.

>> Dr.OBC : “Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS) Genel Müdürü Pablo Hernández de Cos, stablecoin’lere yönelik küresel düzenleme ve koordinasyonun güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

  • Japonya Merkez Bankası’nın Tokyo’da düzenlediği bir seminerde konuşan de Cos, ABD doları cinsinden stablecoin’lerin yeterince büyümesi halinde finansal istikrar ve ekonomik politika üzerinde önemli sonuçlar doğurabileceğini ifade etti.”

>> Dr.OBC : Anthropic şirketinin Mythos isimli AI modeli ile;

  1. Banka sistemlerini⚡️ Elektrik altyapılarını Devlet yazılımlarını hackleyebilecek açıkları kendi başına bulabildiği öne sürülüyor.
  2. İngiltere Merkez Bankası: ‘Bu, siber risk dünyasını tamamen kırabilir’ derken, Kanada Maliye Bakanı, yapay zekanın yarattığı ‘tehdidin etki olarak Hürmüz Boğazı’nın kapanması gibi’ olduğunu söyledi.

Antropic: Benzer siber yeteneklere sahip AI modellerinin en geç 18 ay içinde daha geniş şekilde yayımlanmasını beklediğini ve bunun kurumlara gerekli güvenlik önlemlerini almak için sınırlı bir zaman bıraktığını savundu.

OBC >> Palantr ($400+ milyarlık şirket, $4 milyar+ net kârı olan silah ve teknoloji şirketi) ‘in 22 maddelik manifestosu  

Atom çağı bitmiştir, yazılım ve AI dönemi başlamıştır. Soğuk savaş teorisini canlandırmak istiyor ve Amerika’ya yön veriyor.

1980 ‘lerin Brzezinski ‘nin 1980 Soğuk Savaş dönemindeki Büyük Satranç Tahtası (Büyük Satranç Tahtası/Amerika’nın Küresel Üstünlüğü ve Bunun Jeostratejik Gereklilikleri kitabı; Amerika’nın üstünlükleri,  teknoloji, rüyası) ‘nın Çin’e karşı Japonya ve G.Kore ‘yi güçlendirmeli / silahlandırılmalı; Rusya’ya karşı da Almanya ‘yı güçlendirmeli / silahlandırılmalı!

22 maddenin özeti ve arkasındaki felsefeyi Serdar Kuzuloglu kendi sitesinde şu şekilde belirtmiş:

  1. Silikon Vadisi maddi ve manevi varlığını ABD’ye borçlu. Dolayısıyla herkesin (Atlas gibi) silkinerek bu ülkeyi ileri taşıması (ya da en azından taşıyanları desteklemesi) gerekiyor.
  2. Önümüzdeki çağın süper gücünü yapay zeka belirleyecek ve silahların gücünü algoritmalar üstlenecek. Bu yüzden yapay zekanın her tür sivil ve askeri kullanımı meşru bir reflekstir.
  3. Kültür ve diplomasiye dayalı yumuşak güç, varlığını ve etkisini askeri ve ekonomik temellere dayalı sert güce borçludur. Esas olan sert gücü muhafaza etmektir. ABD ve Avrupa’nın meşruiyeti tehdit altındadır. Teknoloji sektörünün önceliği, kamu hizmetlerini iyileştirmek ve savunma sanayiini güçlendirmektir.
  4. Kamu çalışanları ve siyasetçilerin özel yaşamlarının ifşa edilmesi onları kırılgan hale getirdiği için yönetim kadroları nitelikli güçten mahrum kalıyor. Bu kadar ilkeli olmak doğru değil.

Bu bildiri, hayatımıza verim ve eğlence vaadiyle sızan dijital çözümlerin arka planda kurguladığı dünyaya yönelik kıymetli bir ipucu. Karp ve Thiel’ın bu ürpertici ütopyası birçok açıdan bu hafta Antalya’da düzenlenen Diplomasi Forumu’nda ABD’nin Türkiye Büyükelçisi Tom Barrack’ın Türkiye için önerdiği “şefkatli monarşi” modelini çağrıştırıyor.

Muğlak kalan kısım, tüm bu monarşilerin tepesindeki Kara Kule’de hangi müşfik kralın oturacağı.

>> Moderatör Melda: Onurcum, “Gerçek” premium bir ürün haline gelir mi? (Gerçek para eder mi?) Ederse gerçeğin gerçeği ile gerçeğin sentetiğini nasıl ayıracağız? Böyle bir uzmanlık gelişir mi?

>> Dr.OBC: AI, içerikte (editoryal, üretici, tüketici), sahtekarlıkta ve otonomide sorumluluk kimde? Hukuki sorumluluk kısmına çalışıyoruz?

>> Dr.OBC: Ürün, İçerik (Mal) ücretsiz / bedava (üretim bedava değil) ise mal / emtia kim?

>> Moderatör Melda: Dikkat ekonomisi neden en yüzeysel içeriği ödüllendiriyor?

>> Dr.OBC: Etchical AI, Watermark, Gemini’in tüm içeriklere watermark konması!

>> Dr. OBC: Sizce Netflix’in rakibi kim? (Uyku)

>> Dr. OBC: İçerik / VAS / KDS hizmetleri sağlayan markanın rakibi kim? (Bir paket Ay çekirdeği)

>> Dr. OBC: Barış Özcan’ın 111 HZ Podcast ‘inde Ekümenopolis (Ucu olmayan şehir, komşu şehirleri de yutarak devasa kent haline gelmesi) ‘te aktardığı güzel hikayeleştirme anlatımları var.

  1. 3. yer: Ev ve iş dışında gittiğimiz mekanlar; hoşça vakit geçirmek, güvende hissetmek, yaşam tarzı oluşturmak, odaklanmak ve üretmek için anlamlı. Friends dizisindeki kafe. Bir topluluğa dahil olmak ve sürüye katılmak, beraber üretmek.
  2. Ekümenopolis büyüdükçe bizi yalnızlaştırıyor; ve geceleri uyurken gelen karabasan (Night mare – kabus) kökeni İskandinav mitolojisindeki cadı/varlık Mara’dır. Mara, insanlara gece uyurken musallat olan, göğüslerine tünerek nefessiz kalmalarına ve korkunç rüyalar (kabus) görmelerine neden olan dişi bir gece iblisi veya ruhudur.

    • Karabasan (uyku felci) ve rüya araştırmaları Finlandiyalı akademisyen Antti Revonsuo’dur. Tehdit Simülasyon Teorisi (Threat Simulation Theory): Revonsuo, rüyaların biyolojik bir savunma mekanizması olduğunu ve beynin tehdit edici durumları (karabasan/kabus) deneyimleyerek kişiyi gerçek hayattaki tehlikelere hazırladığını öne süren ünlü “Tehdit Simülasyon Teorisi”ni geliştirmiştir. Beyin uyku modunda derin hafızamıza ulaşamadığı için küçük görsel/eskizlerden yola çıkarak hikayeler yaratıyor.

“Neye Dikkat Ettiğine Dikkat Et!”:

  • Netflix kurucu COE ‘su Reed Hastings ‘e sorulan “sizin en büyük rakibiniz kim?”, yanıtı: “uyku”. Uykumuza erişemedikleri için para kazanamıyorlar, o nedenle ilgi çekici ve ödül mekanizması dopamin ile ekranlara kilitleyerek dikkatimizi alıyor. 20. yy Psikolog Burrhus Frederic Skinner (fareler için tuşlu bir kutu, tuşa basınca yemek geliyor, fare bunu keşfediyor ama Skinner düzensiz hale getiriyor tuş fonksiyonunu, fareler bir süre sonra sürekli, psikolojide değişken ödül sistemi ile bağımlılık başlıyor; kumarhanelerdeki slot makinaları ve bugün parmağımızın ucundaki sosyal medya ve videolar.)

>> Moderatör Melda: Gerçekliği kim üretiyor değil…Biz hâlâ gerçeği umursuyor muyuz?

>> Dr. OBC: Korumaya değer – gerçek – dokümante etmek istediğimiz şey. Geçerli Akçe – gerçekte bir NFT gibi bir akçeye dönüşecek mi?

Simmortals (https://simmortals.com/tr) – yaşamasını istediğiniz kişilerin yaşayacak AI Avatar’larının şimdiden eğitilmesi ?

Anketler ile Kurumların ve üst seviye yöneticilerin düşünce biçimi, davranışları ve sorulara yanıtlarını AI ile öğreniyor sistem. Daha sonra oluşturulan yeni anketlere AI Avatar’lar yanıt vermeye başlıyor bu üst seviyelerin yerine!

>> Moderatör Melda: Beslenmek ve doymak, tıkınmak ve tadını çıkarmak? Neden tüketiyoruz? Gerçek para eder mi? Gerçeğe kimin ihtiyacı var? Gerçek sanat?

>> Dr. OBC: Tasavvuf geleneğinde insan-ı kâmil olma yolculuğu, nefsin mertebeleri; kelimeden (zahiri bilgi) hakikate (manevi öz) ve oradan mutlak varlığa geçişi ifade eder. Bu süreç, karanlık bir dünyadan aydınlığa, “sahte ego”dan “öz”e yani “gerçeklik” algımıza dönüşün yolculuğudur.

Özetle Tasavvuf Yolculuğu:

  1. Kelime: Kötülüğü emreden nefs.
  2. Mana: Kendini kınayan ve uyanan nefs.
  3. Hakikat: Huzura eren nefs.
  4. Aydınlık/Varlık: Rıza ve Kemal mertebeleri

>> Dr. OBC: Dijital ikiz!

  1. Anket şirketleri ikizinizi oluşturmak için ücret vererek anketler yanıtlatıyor, yakında size ve aynı profil ve SES ‘teki kişilere sormasına bile gerek kalmayacak?
  2. İlaç sektörleri Kuantum PC ‘ler ile ilaç geliştirme, yan etki testleri için 4-5 sene değil birkaç ay içinde yapabilecek. Şu an da ilaç sektörü de dijital ikizlerimizi çıkarmaya çalışıyor ki gerçek / canlı test yerine dijital testler ile simüle edilen hastalıklar ile bu süreçleri hızlandırıyor!
    • Hastanın tüm biyolojik verileri, genetiği ve geçmiş hastalık öyküsü kullanılarak oluşturulan dijital kopyası (Digital Twin), sanal ortamda ilaca nasıl tepki vereceğini simüle ediyor. Bu sayede, gerçek klinik deneylere geçilmeden önce ilacın güvenliği milyonlarca farklı senaryoda test edilebiliyor.

    • Dünya Sağlık Örgütü (WHO), kişiselleştirilmiş tıp süreçlerinde kullanılan genetik verilerin korunmasına dair sert uyarılar yayımlıyor. “AI tasarladığı bir moleküle canımızı ne kadar emanet edebiliriz?”. Önümüzdeki yılların en büyük felsefi ve hukuki tartışması bu olacak?

>> Dr. OBC: 2026 Dijitalleşmede nelere gebe?

  • Estonya ve Dubai’deki full Dijital şirket açma yetkinliği geliyor, Kasım ayında mevzuat geliyor. Oturma izni, yer kiralama, e-imza, şirket açma, personel, muhasebe ve Vergi ödeme mevzuatlar gelecek. Orta doğudan 160K+ uluslararası şirket ve şube açılması gündemde!

>> Dr. OBC: Yapay Zeka mevzuatları

  1. AB; Şubat 2025’te Yapay Zeka Sorumluluk Direktifi’ni geri çekmesi, geliştiricilerin üzerindeki yükü hafifletmeyi ve inovasyonu risk yönetimiyle bağlantıyı amaçlıyor. Bunun üzerine, Avrupa Komisyonu’nun Yapay Zeka Kıta Eylem Planı, Avrupa’yı küresel bir yapay zeka lideri olarak vaat eden ve yapay zeka geliştirme için 200 milyar avro, 20 milyar avro için beş yapay zeka gigafabrikası ve başlatılan, endüstrileri ve araştırmaları desteklemek için 13 ek fabrika tahsis ediyor. Bunu desteklemek için AB, Yapay Zeka hareketini basitleştirmeyi, küresel kapasite çekmeyi ve iş gücünü geliştirmeyi planlıyor. Öncelikle yapay zekayı teşvik etmeye odaklanan bu önlemler, daha pragmatik ve uyarlanabilir bir yönetim çerçevelerine de katkıda bulunacaktır
  2. UK; Kişisel veriler ve fikri mülkiyetin ötesinde, UK, bugüne kadar AI düzenlemesine sektörel bir yaklaşım benimsemiştir; farklı sektörlerdeki düzenleyiciler, 2023 tarihli bir Beyaz Kitap‘ta belirtilen değer odaklı ilkeler doğrultusunda kendi yetki alanları dahilinde AI düzenlemeye çalışmaktadır . Beyaz Kitap’taki genel kavramlar, açıkça teyit edilmemiş olsa da, bugünkü Hükümet altında da geçerliliğini koruyor gibi görünmektedir. İlgili ana düzenleyiciler Rekabet ve Piyasa Otoritesi, İletişim Ofisi ve Mali Davranış Otoritesi’dir. Düzenleyici kurumlar, kendi sektörleri için yapay zekâya ilişkin çeşitli kılavuz belgeler yayınladılar.

    • Gelecek trendler ve gelişmeler: Hükümet, en güçlü AI modellerinin geliştiricilerini düzenleme niyetini dile getirdi, ancak henüz bir yasa tasarısı sunulmadı ve son raporlar planların şimdilik askıya alındığını gösteriyor. Hükümet ayrıca, AI sistemleri için Birleşik Krallık telif hakkı yasasını reforme etmeyi planlıyor. Hükümet ayrıca AI’nın veri koruma yasasında da değişiklikler yapmayı planlıyor; Veri (Kullanım ve Erişim) Yasası, Birleşik Krallık veri koruma yasasını değiştirecek ve AI için sonuçları olabilir, 2025 sonu itibarıyla hala tartışılıyor.

  3. ME: Orta Doğu’da uluslararası standartlara uyum sağlamak ve yerel değerleri korumak amacıyla düzenleyici gelişmelerin hızlanması bekleniyor. Gelecekteki yönetişimin, özellikle yüz tanıma ve otomatik karar verme sistemleri gibi hassas alanlarda etik yapay zekâ, şeffaflık ve hesap verebilirliğe vurgu yapması öngörülüyor. Ayrıca, BAE ve Suudi Arabistan’ın, küresel olarak rekabetçi ancak bölgesel olarak farklı yapay zekâ ekosistemleri oluşturmayı amaçlayan işbirlikçi platformlar ve kamu-özel sektör ortaklıkları aracılığıyla emsal teşkil eden bölgesel girişimlere öncülük etmesi bekleniyor.
  4. Singapur: İlk Model AI Yönetişim Çerçevesini 2019 ‘da yayınlamıştır. Kuruluşların AI çözümlerini kullanırken etik ve yönetişim sorunlarını ele almaları için ayrıntılı ve uygulanabilir rehberlik sağlamaktadır. AI kararlarının açıklanabilir, şeffaf ve adil olması ve AI sistemlerinin her zaman insan merkezli olması gerektiği temel ilkelerine odaklanmaktadır. GenAI ile ilişkili yeni riskleri ve zorlukları yansıtacak şekilde güncellenmiş ve güvenilir bir ortamda geliştirilmesini ve benimsenmesini amaçlamıştır. Singapur’un Model AI Yönetişim Çerçevesini değil, AB ve OECD gibi diğer çerçeveleri de içermekte olup, uluslararası standardizasyonun önemini yansıtmaktadır.
    • Genel Çerçeve çeşitli sektörel kılavuzlarla desteklenmektedir: Singapur Para Otoritesi’nin “Finans Sektöründe Yapay Zeka ve Veri Analitiğinin Kullanımında Adalet, Etik, Hesap Verebilirlik ve Şeffaflığı Teşvik Etme İlkeleri” ve sağlık sektörünün “Sağlıkta Yapay Zeka Kılavuzları” yer almaktadır.

    • AI inovasyonunu ve büyümesini engellemekten ziyade, adalet, hesap verebilirlik ve şeffaflığa odaklanan daha yumuşak düzenlemeler ve yönergeler lehine bir tutum sergilemektedir. Bu, Singapur’un iş dostu bir yargı alanı olarak yaklaşımını yansıtmakta, yapay zekâ gelişimi için iyimser bir ton belirlemekte ve güvenilir bir dijital ortamda inovasyonu mümkün kılmaktadır.

  5. Hong Kong: Kişisel Veri Gizliliği Komiserliği Ofisi (PCPD), iki önemli AI kılavuzu yayınladı: Kurum içi AI geliştirme ve dağıtımı için “AI Etik Geliştirilmesi ve Kullanımına İlişkin Kılavuz” ve 3.taraf AI çözümlerinin tedariki için “AI: Kişisel Veri Koruma Model Çerçevesi”. Mart 2025’te PCPD ayrıca, kuruluşların çalışanların GenAI kullanımına ilişkin iç politikalar oluşturmasına yardımcı olan “Çalışanlar Tarafından Üretken Yapay Zekanın Kullanımına İlişkin Kılavuz Kontrol Listesi”ni yayınladı.

    • AI Yönetişimi 4 temel üzerine kuruludur: AI stratejisi, tedarik yönetişimi, yönetişim yapısı ve eğitim ve farkındalık. AI tedariki için, 2024 Model Çerçevesi, AI kullanımının amacı, gizlilik ve etik yükümlülükler, uluslararası standartlar (örneğin ISO/IEC 420001:2023), inceleme kriterleri, veri işleme sözleşmeleri, çıktı işleme politikaları, durum izleme, AI çözümü yönetimi ve tedarikçi değerlendirmesi dahil olmak üzere temel yönetişim konularının ele alınmasını önermektedir. PCPD ayrıca, AI ile ilgili olayları ele almak için bir “AI Olay Müdahale Planı” uygulanmasını ve AI sistemlerini yönetmek için çok fonksiyonlu bir ekip (örneğin iş, hukuk, teknik, insan kaynakları) oluşturulmasını tavsiye etmektedir.

  6. Çin: Birleşik bir AI yasası bulunmadığından, Çin’in AI risk yönetimi stratejisi, veri koruma, içerik denetimi, algoritma düzenlemesi ve fikri mülkiyet konularını ele alan çeşitli sektöre özgü yasalar aracılığıyla denetimin dağıtıldığı “merkezi olmayan” bir düzenleyici çerçeve ile karakterize edilir.
    • Çin, AI tarafından üretilen içerikle mücadele etmek için önlemler aldı. Mart 2025’te Çin Siber Alan İdaresi, şeffaf etiketlemeyi zorunlu kılan “AI Tarafından Üretilen İçeriğin Tanımlanmasına İlişkin Tedbirler”i yayınladı. Ek olarak, Çin, kamuoyu oluşturma özelliklerine ve sosyal seferberlik yeteneklerine sahip AI algoritmalarının güvenlik değerlendirmelerinden geçmesini ve Çin Siber Güvenlik İdaresi’ne (CAC) kayıt yaptırmasını zorunlu kılan benzersiz bir “algoritma kayıt sistemi” geliştirdi.

    • Çin hükümeti, akıllı bağlantılı araçlar, akıllı telefonlar ve bilgisayarlar ile robotlar da dahil olmak üzere çeşitli sektörlere yapay zekayı entegre etmeyi amaçlayan “AI+” girişimini aktif olarak ilerletmektedir. Sektöre özgü zorluklara gelince, yapay zeka ürünleri belirli sektörleri (örneğin haber yayıncılığı, film yapımı, sağlık, eğitim ve finans) ilgilendiriyorsa, sektör gereksinimlerine uymaları ve gerekirse ürünün niteliğine bağlı olarak uygun lisansları almaları gerekebilir. Örneğin, finans sektöründe, Çin Halk Bankası yapay zeka konusunda bir dizi teknik standart geliştirmiştir.

Avustralya: İnovasyonu engellemeden AI sorumlu ve güvenli kullanımını sağlamanın önemini sürekli olarak vurgulamıştır. Yüksek riskli uygulamalar yasal olarak zorunlu koruma önlemlerine tabi olabilirken, AI’ın daha geniş kapsamlı düzenlenmesinin, kapsamlı, AI ‘a özgü bir mevzuattan ziyade, mevcut yasalarda yapılacak değişiklikler yoluyla nispeten hafif kalması beklenmektedir.

Etkinlikteki tüm paylaştıklarımı toparladığım sunumu da buraya bırakıyorum:

2025 > Okuduklarımız ve izlediklerimiz ile geçtiğimiz yılın muhasebesini yapalım

Geçtiğimiz sene iş ve hayat yoğunluğuna rağmen çitayı yukarı taşıdım.

#2025 yılı içinde aşağıda detaylarını gördüğünüz 60 kitap okuma, IMDB 8+ puan ve üzeri dizilerde eksik bıraktığım tüm dizileri izlemeye çalıştım, AI (Yapay Zeka) başta olmak üzere yeni dünya ve sektörleri dönüştürecek PodCastleri dinlemeye çalıştım; ez cümle öğrenme ve gelişim hedeflerimi gerçekleştiremeye devam ettim.

Hayat yoğunluğun içinde daha çok kitap okuyarak dünyadaki olayları ve hayatımızdaki gelişmeleri daha iyi değerlendirme şansımız olacağını düşünüyorum. Karşılaştığım durumlar karşısında karar verirken bakış açımı genişleten, bilgi ve deneyim zenginliğine ulaşmamı sağlayan 60 kitabın dağılımı:

  1. Kış Günlüğü (Paul Auster)
  2. Katip Bartleby (Herman Melville)
  3. Arkadaş (Maksim Gorki)
  4. Ortadoğu (Bernard Lewis)
  5. İnsancıklar (Dostoyevski)
  6. Benim Üniversitelerim (Maksim Gorki)
  7. Ateş ve Öfke (Michael Wolff)
  8. Kumarbaz (Dostoyevski)
  9. Hayat Bir Tercih (Ostim Vakfi)
  10. Biricik Guojing (Tubitak)
  11. Kırmızı ve Siyah (Stendhal)
  12. Yabancı (Albert Camus)
  13. Bir İdam Mahkumunun Son Günü (Victor Hugo)
  14. Simyacı (Paulo Coelho)
  15. İçimizdeki Şeytan (Sabahattin Ali)
  16. Otuzunda Kadın (Balzac)
  17. Hikaye Avcısı (Eduardo Galeano)
  18. Kızıl Ölümün Maskesi (Edgar Allan Poe)
  19. Çalınan Mektup (Edgar Allan Poe)
  20. Doktor Tarr ile Profesör Fether’in Sistemi (Edgar Allan Poe)
  21. Mumya ile Konusmalar (Edgar Allan Poe)
  22. Morgue Sokagi Cinayetleri (Edgar Allan Poe)
  23. Oval Portre (Edgar Allan Poe)
  24. Uysal Kız (Fyodor Mihaylovic Dostoyevski)
  25. Tatsız Bir Olay (Fyodor Mihaylovic Dostoyevski)
  26. Bir Yufka Yürekli (Fyodor Mihaylovic Dostoyevski)
  27. Üç yıl (Anton Pevloviç Çehov)
  28. Altıncı Koğuş (Anton Çehov)
  29. Martı (Anton Çehov)
  30. Üç Kız Kardeş (Anton Çehov)
  31. Vanya Dayı (Anton Çehov)
  32. Vişne Bahçesi (Anton Çehov)
  33. Bir Kuzey Macerasi (Jack London)
  34. Ates Yakmak (Jack London)
  35. Kizil Veba (Jack London)
  36. Vahsetin Cagrisi (Jack London)
  37. Adem’den Önce (Jack London)
  38. Efendi ile Uşağı (Lev Tolstoy)
  39. Kirik Kanatlar (Halil Cibran)
  40. Kum ve Köpük (Halil Cibran)
  41. Gezgin (Halil Cibran)
  42. Meczup (Halil Cibran)
  43. Ermişin Bahçesi (Halil Cibran)
  44. Ölümcül Yumurtalar (Mihail Bulgakov)
  45. Tehlikeli Güç- ABD’nin Dış Siyaseti ve Ortadogu (Gilbert Achcar, Noam Chomsky)*
  46. Cthulhu’nun Çağrısı (H.P. Lovecraft)
  47. Nyarlathotep (H.P. Lovecraft)
  48. Innsmouth Üzerindeki Gölge (H.P. Lovecraft)
  49. Karanlıkta Fısıldayan (H.P. Lovecraft)
  50. Dunwich Dehseti (H.P. Lovecraft)
  51. 22/11/63 (Stephen King)
  52. Doktor Ox’un Deneyi (Jules Verne)
  53. Savaş ve Savaş (Laszlo Krasznahorkai)
  54. Ceza Kolonisinde (Franz Kafka)
  55. Açlık Sanatçısı (Franz Kafka)
  56. Kızıl Yıldız (Aleksandr Bogdanov)
  57. Dava (Franz Kafka)
  58. Dr. Moreau’nun Adası (H. G. Wells)
  59. Görünmez Adam (H. G. Wells)
  60. Milena’ya Mektuplar (Franz Kafka)

Not *: Bu kitabı henüz bitiremedim.

2024 > Okuduklarımız ile geçtiğimiz yılın muhasebesini yapalım

Biraz iş biraz hayat yoğunluğundan son senelerin gerisinde kaldım; #2024 yılı içinde okuma, öğrenme ve gelişim hedeflerimi gerçekleştiremedim 🙁 üzgünüm

Hayat yoğunluğun içinde daha çok kitap okuyarak dünyadaki olayları ve hayatımızdaki gelişmeleri daha iyi değerlendirme şansımız olacağını düşünüyorum. Karşılaştığım durumlar karşısında karar verirken bakış açımı genişleten, bilgi ve deneyim zenginliğine ulaşmamı sağlayan 40 kitabın dağılımı:

  1. Türkçlüğün Esasları (Ziya Gökalp)
  2. Çalı Kuşu (Reşat Nuri Gültekin)
  3. Karar verme cesareti (Ben Bernanke)
  4. Aşkımız eski bir roman (Ahmet Ümit)
  5. Acı Kahve (Agatha Christe)
  6. On dakika otuzsekiz saniye (Elif Şafak)
  7. Sadako ve Kağıttan Bin Turna Kuşu (Eleanor Coerr)
  8. Karun ve Anarşist (İskender Pala)
  9. Yeni Türkiye Cumhuriyeti (Graham Fuller)
  10. Akşam Yildizi (Iskender Pala)
  11. Yüzüncü Yılda Türk Sigorta Sektörü (Dr. Behlül Ersoy)
  12. Gül Mevsimdir (Furuzan)
  13. Türkiye Üzerine (Karl Marx)
  14. Hacı Murat (Lev Tolstoy)
  15. Herkes için felsefe (Richard Osborne)
  16. 30 Saniyede Felsefe (Barry Loewer)
  17. Denemeler (Montaigne)
  18. Vakıf -1 (İsaac Asimov)
  19. Vakıf -2 – Vakıf ve İmparatorluk (İsaac Asimov)
  20. Acayip – Marka Satar (M. İmer Özer)
  21. İtiraf (Iskender Pala)
  22. Istanbul’da Bir Zurafa (Sunay Akin)
  23. Visne Bahcesi (Anton Cehov)
  24. Atesten Gomlek (Halide Edib Adivar)
  25. Zafer Vaat Etmeyen Topraklar (Namık Doymuş)
  26. Türk Mitolojisi (Anthony E. Ocean)
  27. Mitler ve Efsaneler (Anonim, Duygu Alcul)
  28. Sistem – Basariya giden yol (Yager / Britt)
  29. Hayat Bir Oyun (Mevlüt Dinç)
  30. İskandinav Mitolojisi (Johannes E. Ingemann)
  31. Karatay Sözü (Prof. Dr. Canan Efendigil Karatay)
  32. Yaban (Yakup Kadri Karaosmanoğlu)
  33. Sodom ve Gomore (Yakup Kadri Karaosmanoğlu)
  34. Çin Mitolojisi (Yuanji C. Liyuan)
  35. Aziz Sancar – Hayati ve Bilim (TUBITAK-Mehmet Öztürk)
  36. Din Nedir ( Lev Nikolayeviç Tolstoy)
  37. Mahmut ile Yezida (Murathan Mungan)
  38. Kış Günlüğü (Paul Auster) *

Not *: Bu kitabı henüz bitiremedim.

2023 > Okumaya, öğrenmeye ve gelişmeye devam+

Önceki senelerin ilerisine geçtim; #2023 yılı içinde okuma, öğrenme ve gelişim hedeflerimi gerçekleştirdim.

Hayat ve iş yoğunluğunda daha çok okuyarak; konulara ve olaylara yaklaşımımı derinleştiren, karar verirken açı genişliğimin artmasını ve bağlam zenginliğine ulaşmamı sağlayan 77 kitabın dağılımı: 2 sesli, 3 e-kitap, 72 basılı kitap

  1. Ölüm ve Sürgün (Justin McCarthy)
  2. Sigortacılık (Kavramlar, Türler, Belgeler, Mevzuat) (Prof. Dr. Enver Alper Güvel, Av. Afitap Öndaş Güvel)
  3. Körlük (Jose Saramago)
  4. Görmek (Jose Saramago)
  5. Yitik Adanın Öyküsü  (Jose Saramago)
  6. Toprağın Uyanışı  (Jose Saramago)
  7. Yönetim İlkeleri (Üzeyir Garih)
  8. Yönetim Teknikleri (Üzeyir Garih)
  9. Liberal Çiftlik (Ugur Mumcu)
  10. Gazi Pasa’ya Suikast (Ugur Mumcu)
  11. Söz Meclisten Iceri (Ugur Mumcu)
  12. İçinizi Isıtacak Satış Hikayeleri (Ülker Küçükkınacı)
  13. Sakıncalı Piyade (Ugur Mumcu)
  14. Büyüklerimiz (Ugur Mumcu)
  15. Latife Hanım (İpek Çalışlar)
  16. 21. Yüzyılda Türk Sigorta Sektörüne 21 Tavsiye (Hasan Meral)
  17. Yabancı (Albert Camus)
  18. Aile Mutluluğu (Tolstoy)
  19. Güzel mi koksun (M. Cem Temuroğlu – @boodio Sesli Kitap)
  20. Sakın geç kalma Mualla (Atakan Kelleci – @boodio Sesli Kitap)
  21. Amok Koşucusu (Stefan Sweig)
  22. Bir Kadının 24 saati (Stefan Sweig)
  23. Bilinmeyen Bir Kadının Mektubu (Stefan Sweig)
  24. Kürk Mantolu Madonna (Sabahhattin Ali)
  25. Korku (Stefan Sweig)
  26. Yakıcı Sır (Stefan Sweig)
  27. Gömülü Şamdan (Stefan Sweig)
  28. Rahel Tanrı’yla Hesaplaşıyor (Stefan Sweig)
  29. Dünyayı Güzellik Kurtaracak (Dostoyevski)
  30. Vadinin Perileri (Halil Cibran)
  31. Ermiş (Halil Cibran)
  32. Kum ve Köpük (Halil Cibran)
  33. Bir Çöküşün Öyküsü (Stefan Sweig)
  34. Kızıl (Stefan Sweig)
  35. Geçmişe Yolculuk (Stefan Sweig)
  36. Macbeth  (William Shakespeare)
  37. Venedik Taciri (William Shakespeare)
  38. Bir İdam Mahkumunun Son Günü (Victor Hugo)
  39. Genç Werther ‘in Acıları (Goethe)
  40. Vurulduk Ey Halkim (Ugur Mumcu)
  41. Deniz Feneri (Virginia Woolf)
  42. Mavi Zamanlar (Mavisel Yener)
  43. Kağnı (Sabahhattin Ali – @boodio E-Kitap)
  44. Sırça Köşk (Sabahhattin Ali – @boodio E-Kitap)
  45. Yeni Dünya (Sabahhattin Ali – @boodio E-Kitap)
  46. Bir Ekonomik Tetikçinin İtirafları (John Perkins)
  47. Bir Ekonomik Tetikçinin İtirafları -2 (John Perkins)
  48. Kürt Dosyası (Uğur Mumcu)
  49. Tüfek İcat Oldu (Uğur Mumcu)
  50. Aybar ile söyleşi (Uğur Mumcu)
  51. Görünmeyen Ekonomi (Steven D. Levitt & Stephen J. Dubner)
  52. Mürebbiye (Stefan Zweig)
  53. İnsan ne ile yasar (Tolstoy)
  54. Acımak (Reşat Nuri Güntekin)
  55. Fotoğraflar ile Nazım Hikmet (Kiymet Coskun, Turkey Fisekci)
  56. Devrimci ve Demokrat (Uğur Mumcu)
  57. Bir Delinin Hatıra Defteri (Nikolay Gogol)
  58. Zeytindağı (Falih Rifki Atay)
  59. Yapay Zeka ve Sivil Toplum (Özgür Kurtuluş)
  60. Martı Jonathan Livingston (Richard Bach)
  61. Troya (Rüstem Aslan)
  62. Ölümün Tam Zamanı (Agatha Christie)
  63. Terra Rosa (Emrah Polat)
  64. Günah Çalılıkları (NAZÊ NEJLA YERLİKAYA -Şiir)
  65. Fatih Harbiye (Peyami Sefa)
  66. Fazilet Eczanesi (Haldun Taner)
  67. Ayışığında Şamata (Haldun Taner)
  68. Huzur Çıkmazı (Haldun Taner)
  69. Doppler (Erlend Loe)
  70. Arkadaşıma Veda (Zülfü Livaneli)
  71. Son ve bir başlangıç (Eylem Hatice Bayar)
  72. Babaya Mektup (Franz Kafka)
  73. Guz Bitigi (Cemal Sureya)
  74. Gizemli Bir Maske (Fernando Pessoa)
  75. Uvercinka (Cemal Sureya)
  76. Beni Op Sonra Doğum Beni (Cemal Sureya)
  77. Issız Adanın Kralı (Michael Morpurgo)

2022 > Okumaya, öğrenmeye ve gelişmeye devam+

Bir önceki senenin biraz gerisinde kalsam da #2022 yılı için koyduğum okuma, öğrenme ve gelişim hedeflerimi gerçekleştirdim.

Okuyarak iç zenginliğimi, derinliğimi, olgunluğumu ve duruluğumu artırdığım 44 kitabın dağılımı: 2 sesli, 1 e-kitap, 41 basılı kitap

  1. Felsefenin Başlangıç İlkeleri (Georges Politzer)
  2. Dönüşüm (Franz Kafka – Sesli @Boodio.app)
  3. Beyaz Gemi (Cengiz Aytmatov)
  4. Türk Mitolojisi (Anthony E. Ocean)
  5. Sosyal Zeka (Daniel Goleman – E-Kitap/PDF)
  6. Sünnilik – Şiilik (Ahmet El Katip)
  7. Sarmal (Murat Ağırel)
  8. Büyük Açık (Micheal Lewis)
  9. Hayvansal Güdüler (George A. Akerlof, Robert J. Shiler)
  10. Dijital Dönüşüm ve Finans (Akademi Consulting & Training)
  11. Kabil (Jose Saramago)
  12. Kopyalanmış Adam (Jose Saramago)
  13. İsa’ya Göre İncil (Jose Saramago)
  14. Filin Yolculuğu (Jose Saramago)
  15. Mızraklar, Tüfekler, Tüfekler (Jose Saramago)
  16. Ölümlü Nesneler (Jose Saramago)
  17. Olağanüstü Bir Gece (Stefan Zweig)
  18. Son Ada (Zülfü Livaneli)
  19. Şimdiki Çocuklar Harika (Aziz Nesin)
  20. Mister Spock Kulağı (Fedai Çakır)
  21. Baronlar (Ahmet Kasım Han)
  22. CEO Talks (Selçuk Ergenç)
  23. Kısa Öykünün Büyük Ustaları (Celal Üster)
    1. Harp Malulü / Oliver Goldsmith
    2. Alman Öğrencinin Başından Geçen / Washington Irving
    3. Papazın Siyah Peçesi – Bir Mesel / Nathaniel Hawthome
    4. Gammaz Yürek / Edgar Allan Poe
    5. Daniel Orme / Herman Merville
    6. Nicodemus Dodge ve İskelet / Mark Twain
    7. Kilise Çalgıcılarının aymazlığı / Thomas Hardy
    8. Owl Greek Köprüsünde Bir Olay / Ambrose Bierce
    9. Kedi Resimleri Yapan Bir Olay / Lafcadio Hearn
    10. Caline / Kate Chopin
    11. Bülbül ile Gül / Oscar Wilde
    12. Arabacının Koltuğundan / O. Henry
    13. Açık Pencere / Saki (H.H. Munro)
    14. Yüzü Dönük / Stephen Crane
    15. Mahşerin Üç Atlısı / G.K. Chesterton
    16. Savaş / Jack London
    17. Yumurta / Sherwood Anderson
    18. Araby / James Joyce
    19. Perili Ev / Virginia Woolf
    20. Bayan Brill / Katherine Mansfield
  24. Kaygılı Çocuğa Yardım (Dr. Ronald M. Rapee, Dr. Susan H. Spence, Dr. Vanessa Cobham, Uzman Psikolog Ann Wignall)
  25. Devirm Yılları (Hıfzı Topuz)
  26. İhaneti Gördüm (Erdal Sarızeybek)
  27. WarCross (Marie Lu)
  28. Zübüklüğün Sonu Yok (Aziz Nesin)
  29. Memurlar Memurlar (Aziz Nesin)
  30. Şehirden İndim Köye (Aziz Nesin)
  31. Gerçeğin Masalı (Aziz Nesin)
  32. İstanbul’un Halleri (Aziz Nesin)
  33. Şimdi Avrupa (Aziz Nesin)
  34. Aret’in yeri (Aret Silahlı)
  35. Ağrıdağı Efsanesi (Yaşar Kemal)
  36. Yılanı Öldürseler (Yaşar Kemal)
  37. Yeni Nesil Ebeveyn Olabilme Sanatı (Yusuf Eraslan)
  38. Değerleme için Küçük Kitap (Aswath Damodaran)
  39. 40’ların Cadı Kazanı (Uğur Mumcu)
  40. Rağmenciler – Akacak Azim Damarda Durmaz! (Mümin Sekman)
  41. Dijital Lider (Oğuzhan Saruhan, Dr. Soner Canko, Umut Ersoy)
  42. Monte Kristo Kontu (Alexandre Dumas – Sesli @Boodio.app)
  43. Efendi ile Uşağı (Lev Nikolayeviç – Sesli @Boodio.app)
  44. Görmek (Jose Saramago) *

Not: * kitabın okuması henüz bitmedi!

Kitabım > Dijital Varlık Ekonomisi

Atıl Kaynakların Blokzincir ile Finansal Varlıklara Dönüştürülmesi

İçindekiler

  1. GİRİŞ
  2. SANAT
  3. SANAT VE FİNANS İLİŞKİSİ
    1. Tarihi Gelişim
    2. Sanat ve Finans Trendleri
    3. Sanat ve Finans Sektörü
    4. Sanat Piyasası
    5. Sanat Eseri Değerlemesi
    6. Sanat Bankacılığı
    7. Sanat Yatırım Fonları
    8. Sanat Sahtekarlığı
    9. Sanat Yatırımı
  4. YATIRIMCI DAVRANIŞLARI VE FİNANSAL KARAR ALMA TEORİLERİ
    1. Rasyonel Seçim Teorisi
    2. Beklenen Fayda Teorisi
    3. Beklenti Teorisi
    4. Varlık Fiyatlama Teorileri
    5. Etkin Piyasa Hipotezi
    6. Yatırımcı Psikolojisi Teorileri
  5. BLOKZİNCİR AĞI
    1. Arka Plan ve Gelişimi
    2. Blokzincir
    3. Anahtar (Token) Ekonomisi
    4. Akıllı Sözleşme
    5. Sektörlere Etkisi
  6. KRİPTO VARLIK
    1. Gelişimi
    2. Kripto Varlık Çeşitleri
    3. Birincil Pazar: Kripto Varlık İhracı
    4. İkinci El Pazar: Kripto Varlık Borsaları
    5. Yatırım Enstrümanı Pazarı
    6. Otoriteler ve Yaklaşımları
  7. FİNANSAL VARLIK DÖNÜŞÜMÜ
    1. Finansal Varlık (Menkul Kıymet)
    2. Finansal Varlığa Dönüşüm
    3. Dönüşüm Süreci
    4. Kripto Varlık Platformu (CTP) Hakkında Uluslararası Düzenlemeler
  8. ATIL KAYNAKLARIN FİNANSAL VARLIĞA DÖNÜŞTÜRÜLMESİ MODEL ÖNERİSİ
    1. Giriş
    2. Modelin Arka Planı
    3. Finansal Varlığa Dönüşüm Süreçleri
  9. ÇEVRESEL BOYUTLAR
    1. Teknoloji Boyutu
    2. Regülasyon Boyutu
    3. Mevzuat ve Düzenleme Boyutu
    4. Türkiye Mevzuatı ve Uyum Boyutu
    5. Finansal Raporlama ve Standartlara Uyum
    6. Merkeziyetsiz Finansal Araçlar ile Kredi Risk Sistemindeki Uyum
    7. Muhasebe Boyutu ve Standartlara Uyum
    8. Vergi Boyutu
  10. SONUÇ VE ÖNERİLER

KAYNAKÇA

Önsöz

Toplumda kabul gören ve iyiyi, güzeli öven estetik değerler, insan davranışlarını doğruya yönlendiren kültür ve sanat ortamlarıdır(1).

Türkiye’de kültür ve sanat varlıklarının çeşitliliği dikkate alındığında sadece artan sayıda sanat yatırımcısının yanında kamusal anlamda sanat varlıklarının finansal risk ve yatırım durumunun araştırılmasına ihtiyaç vardır. Ekosistem oyuncularının finansal varlık yönetimi açısından âtıl durumda bulunan sanat eserlerinin değerlendirme algıları ve farkındalıkları bu kitap kapsamında irdelenecektir.

Sanat eserlerinin finansal risk yönetiminde özellikle çoklu mülkiyet haklarının Blokzincir(2) ağı ve bağlı teknolojiler ile mümkün hale gelmesi, kanıta bağlı görünür varlıkların artmasına ve dijital haklar yönetimi ve uzlaştırma konusunda yeni nesil sözleşmelere olanak sağlamaktadır.

Atıl durumdaki kaynaklarımız, taşınmaz menkuller, tarih, sanat ve antika eserlerimiz asıl değeri üzerinden finansman aracı olarak kullanılamamaktadır.

Aile şirketleri başta olmak üzere girişimciler alternatif finansman kaynaklarına ve varlıklara ihtiyaç duymaktadır. Bu kitapta; âtıl kaynakları gerçek değeri üzerinden alternatif finansal varlığa dönüştürme modeli önerilecektir. Model, Sanat eserlerinin fiziksel olarak farklı teknik altyapılar ile çalışabilir, ancak bu çalışmada NFC mikroişlemcileri ile takip edilebilirliği baz olarak alınmıştır. Önerilecek model kapsamında Blokzincir ağı ve bağlı teknolojiler ile bireylerin veya kurumların sahibi oldukları sanat eserlerini menkulleştirilmesine yönelik mali düzenleme esasları, teknolojik ve hukuksal koruması konusunda veriler kullanılacaktır.

Dünyada son dönemde varlık yönetimi konusunda artan finansal modellerin etkileri sanat eserleri konusunda da önemli gelişmelere neden olmuş ve sanat eserlerinin finansal varlık olarak tanımlanmalarına neden olmuştur. Özellikle sanat alanında teknolojik yenilikler ile birlikte dijital sanat gibi yöntemler ile ortaya çıkan eserlerde yatırımcı profili de çeşitlenmekte ve yeni nesil finansal modeller oluşmaktadır. Ayrıca, mevcut finansal varlıkların günlük dalgalanmalarından bağımsız bir alternatif yatırım aracı olabilir. Oldukça yeni bir bakış açısı olarak değerlendirilen bu modeller özellikle sanat eserleri konusunda farkındalığı yüksek olan bireysel veya kurumsal yatırımcılar açısından âtıl kaynak yönetiminden aktif finansal modele dönüşümün önünü açacaktır

Referans:

1. Prof. Aysen Soysaldı, “Kültür, Sanat ve Beşeriyet İlişkisi”, STD, ARALIK 2018: 305-315

2. The Economist. “Blockchains: The greate chain of being sure about things. The Economist”, The Economist Oct. 2015

1. GİRİŞ

Bu kitap, âtıl kaynaklar arasında yer alan beynelmilel sanat eserlerinin Blokzincir ağı ve bağlı teknolojileri kullanılarak menkulleştirilerek finansal varlıklara dönüştürülebilmesi için finansal bir model önermektedir.

Tez kapsamında ekosistem oyuncularının tanımlanması, Blokzincir finansal modelinin sanat eserleri için uygulanabilirliğinin çerçevesinin örnek bir model için tanımlanması hedeflenmektedir. Elde edilecek verilerle birlikte, ekosistem oyuncularının tanımlanabilmesi için sanat eserleri konusunda finansal birikim modeli oluşturularak, bireysel ve kurumsal çaba sağlayan aktörlerin sistemi irdelemelerine yönelik görüşmeler gerçekleştirilecektir. Bu kapsamda birey ve kurumların sahip oldukları ve finansal anlamda âtıl olarak değerlendirilebilecek sanat eserlerini sürdürülebilir bir şekilde finansal bir modele çevirmeleri konusunda farkındalık yaratılması ve daha geniş kitlelerin bu eserlere yatırım yapabilmeleri imkanının sağlanması hedeflenmektedir.

Bu konuda çalışma yapılmasının en büyük nedeni, yazında bu alanda önemli bir boşluk olduğunun düşünülmesidir. Tez konusu olan araştırma bu konuda Türkiye’de var olan araştırma eksikliğini gidermeye aday olacaktır.

Tezde öncelikle sanat olgusu ve gelişimi, sanat ve finans ilişkisi, daha sonra yatırımcı davranışları ve finansal karar alma teorileri ele alınmıştır.

Çalışmanın ikinci bölümünde Blokzincir ağı ve Kripto varlıkların arka planı, gelişimi, teknolojik ve dünya örnekleri anlatılmıştır. Bu bölümde son olarak alternatif yatırım modeli olarak önerilen “âtıl kaynakların finansal varlığa dönüştürülmesi” modelinin stratejik, iş, süreç ve teknolojik altyapısı özetlenmiştir.

Son bölümde, çalışmanın ekosistem paydaşlarıyla yapılan görüşmeler, sektör profesyonellerinin görüşleri ve dünya örneklerinin inceleme sonuçlarının analizleri ile çevresel boyutlar altında Türkiye’de uygulanabilir modele dönüştürülerek aktarılmıştır.

Kitap Künyesi:

ISBN: 978-605-2359-96-9

Yayıncılık sertifika no: 29644

Ocak 2022 ‘de Pusula 20 Teknoloji ve Yayıncılık A.Ş tarafından hazırlanmış ve satışa çıkarılmıştır.

2021 > Okumaya, öğrenmeye ve gelişmeye devam (Kitap muhasebem)

#2021 yılı için koyduğum bir çok hedefimi gerçekleştirdim, çok şükür.

Okuyarak iç zenginliğimi, derinliğimi, olgunluğumu ve duruluğumu artırdığım 62 kitabın dağılımı: 13 sesli, 2 e-book, 47 basılı kitap

  1. Kuyucaklı Yusuf (Sabahattin Ali)
  2. Ak Yargı (Mehmet Ruşen Gültekin)
  3. Bir Türkiye Hayali (Selçuk Şirin)
  4. Sevgi (Hanne Orstavik)
  5. Daha İyi Bir Türkiye İçin Hangi Fikri Yıkalım? (Gökhan Şen)
  6. Buraları Rüzgar, Buraları Yağmur (Selçuk Altun)
  7. Bizans Sultanı (Selçuk Altun)
  8. Yalnızlık Gittiğin Yoldan Gelir (Selçuk Altun)
  9. Ardıç Ağacının Altında (Selçuk Altun)
  10. Annemin Öğretmediği Şarkılar (Selçuk Altun)
  11. Ayrılık Çeşmesi Sokağı (Selçuk Altun)
  12. “Ben Böyle Düşünüyorum!” Demekle Olmuyor (Alev Alatlı)
  13. Akşam Yıldızı Bir Göbeklitepe Romanı (İskender Pala)
  14. İtiraf (İskender Pala)
  15. İki Dirhem Bir Çekirdek (Ciltli) (İskender Pala)
  16. Karun Ve Anarşist  (İskender Pala)
  17. Kitab-ı Aşk (İskender Pala)
  18. Yüzleşme (Adnan Dalgakıran)
  19. Beyaz Geceler (Dostoyevski – Sesli @Boodio.app)
  20. İstanbul Hatırası (Ahmet Ümit – Sesli @Soundcloud)
  21. Başkomser Nevzat (Ahmet Ümit – Sesli @Soundcloud)
  22. Satranç (Stefan Zweig)
  23. Sinekli Bakkal (Halide Edip Adıver – Sesli @Boodio.app)
  24. Dönüşüm (Franz Kafka – Sesli @Boodio.app)
  25. Suç ve Ceza (Dostoyevski – E-book @Boodio.app)
  26. Komünist Başkan (Erdal Emre)
  27. Atatürk ve Demoktratik Türkiye (Halil İnalcık)
  28. Nörofelsefe ve Bilinç (Burçak Özkan)
  29. Felsefeye Giriş (Nigel Warburton)
  30. Felsefe Okuma Rehberi (Nigel Warburton)
  31. İlhanlı Destanı (Abdurrahim Dede)
  32. Büyük Birader İzliyor (Selahhaddin Eyübi)
  33. Yetişin Gençler (Selçuk Şirin)
  34. İtiraflarım (Tolstoy – Sesli @Boodio.app)
  35. Aile Mutluluğu (Tolstoy)
  36. Kitlelerin Bilgeliği (Jamer Surowiecki)
  37. Mitoloji 101 (Kathleen Seers)
  38. Eski Türk Mitolojisi (Jean-Paul Roux)
  39. Ayışığı Sokağı (Stefan Zweig)
  40. Bilinmeyen Bir Kadının Mektubu (Stefan Zweig)
  41. Bir Nefeste Dünya Tarihi (Emma Marriott – Sesli @Boodio.app)
  42. Kürk Mantolu Madonna (Sabahhattin Ali)
  43. Sırça Köşk (Sabahhattin Ali)
  44. Don Kişot Etkisi (Ahmet Kerem Kaban – Sesli @Boodio.app)
  45. Ulusların Zenginliği (Adam Smith)
  46. Küçük Çiçek (Iosi Haavilio)
  47. Babamı Öldürdüğüm Gün (Mario Sabino)
  48. Duygusal Zeka (Daniel Goleman – E-book/PDF)
  49. Derin Devlet (Ömer Lütfi Mete / Mahir Kaynak)
  50. Bumerang (Michael Lewis)
  51. Cesaret Kulübü – Simurg Efsanesi (lham Süheyl Aygül)
  52. Kim Korkar Ölümden (Nnedi Okorafor – Sesli @Boodio.app)
  53. Beyindeki İkna Kodu (Dr. Christophe Morin ve Patrick Renvoise)
  54. Besnili Bilge & Mehmet Erdemoğlu Yaşamı İlkeleri Eserleri (Aysun Öner)
  55. Güç (Naomi Alderman – Sesli @Boodio.app)
  56. Sessizlik Devrimi (Nevşah Karamehmet)
  57. Endüstri 4.0 (Ogan Özdoğan – Sesli @Boodio.app)
  58. Tevrat’tan Damlalar (Yakup Almelek – Sesli @Boodio.app)
  59. Ustalar Sınıfı – Yaşamda Başarının Sırrı (Nevşah  Fidan Karamehmet)
  60. Mor Sokak Sakinleri (Serpil Tuncer – Sesli @Boodio.app)
  61. Görme Biçimleri (John Berger)
  62. Okumak, Yazmak ve Yaşamak Üzerine (Arthur SchopenHauer)
  63. Sosyal Zeka (Daniel Goleman – E-book/PDF) *
  64. Sünnilik – Şiilik (Ahmet El Katip) *

Not:

  • * kitabın okuması devam ediyor!

Büyüme Stratejisi olarak Birleşme ve Devralma (M&A) 2.Bölüm

Büyüme Stratejisi olarak Birleşme ve Devralma (Merger & Acquisition) konusunu, finansal ve muhasebeleşmesi yöntemleri ile işlediğimiz ders notlarım

Sunumun ikinci bölümünde bulabileceğiniz içerikler, ilk bölümün devamı şeklinde aşağıdaki gibidir;

 

8. Birleşmelere TTK ve KVK Gözüyle Bakış

9. Örnek vaka

10. Satın alma ve Birleşmelere Çalışan Gözüyle Bakış

11. TFRS-3 Birleşme İşlemleri

a. Çıkarların Birleştirilmesi Yöntemi

b. Satın alma Yöntemi

Büyüme Stratejisi olarak Birleşme ve Devralma (M&A) 1.Bölüm

Büyüme Stratejisi olarak Birleşme ve Devralma (Merger & Acquisition) konusunu, finansal ve muhasebeleşmesi yöntemleri ile işlediğimiz ders notlarım

Sunumun ilk bölümünde bulabileceğiniz içerikler;

1. Büyüme Nedir, Ölçütleri ve Nedeni?

2. Büyüme Stratejileri

3. Organik& İnorganik Büyüme

4. M&A Tanım ve Ana fikri

5. Birleşme

a. Birleşme Formları& Çeşitleri
b. Avantaj& Dezavantajları

6. Devralma

a. Devralma Formları& Çeşitleri
b. Avantajları& Dezavantajları

7. 2017-2018 Satın alma ve Birleşmeleri

Aile İşletmeleri Alternatif Finansman Yöntemi – Kitle Fonlama

#Doktora #PhD çalışmalarım kapsamında hazırladığım “Alternatif Finansman Yöntemi – Kitle Fonlama” #AlternatifFinansman #KitleFonlama bildiri ve sunumu için 9-10 Nisan tarihlerinde İstanbul Kültür Üniversitesi ‘nde 8. Aile İşletmeleri Kongresi ‘ne katıldım.

Sunumumdan bazı başlıkları, Aile İşletmeleri ve Kitle Fonlamanın açıklamlarını aşağıda bulabilirsiniz. 

Aile İşletmeleri

Aile büyüklerinin ailenin geçimini sağlama ve/veya mirasın dağılıp etkisini yitirmemesi amacıyla kurduğu ve yönettiği, yönetim kademelerinde aile üyelerinin çoğunlukta olduğu, karar alırken aile üyelerinin etkiliği olduğu ve aynı dönemde en az iki nesil aile üyelerinin istihdam edildiği kurumlardır.

Rakamlar ile Aile İşletmeleri

TAİDER (Türkiye Aile İşletmeleri Derneği) ‘in istatistiklerine göre ailei şletmeleri;
•Türkiye’de %95, ABD’de %90-95, İngiltere’de %75, İspanya’da %80 ve Almanya’da %60 yer almaktadır.
•Türkiye’de aile işletmeleri GSMH’nın yaklaşık %75 ’ini ve istihdamın da %85’ ini sağlıyor.
•Buradan anlayacağımız üzere; aile işletmesinin stratejik hedefler ile düzgün kurulması, sağlıklı yaşaması ve büyümesi, sürdürelebilir başarı ile sonraki nesillere aktarılması sosyal ve ekonomik olarak büyük bir önem taşıyor.

3-4 Kasım 2017’de yapılan 5. Ulusal Aile İşletmeleri Zirvesi’nde ortak görüş;
•Aile işletmeleri küresel ekonomin %70 ‘ini ve en değerli markaların da %80 ‘nini oluşturmaktadır.
•Bu durum aile işletmelerinin sağlıklı ve sürdürülebilir şekilde gelecek nesillere aktarıldığında geleceğinde en önemli ekonomik kaldıracı olacağını gösteriyor.

TKYD (Türkiye Kurumsal Yönetim Derneği) ’nin “Aile Şirketleri Öncelikleri Anketi” ‘nde ölçülen kriterler; sahiplik ve kontrol, aile anayasası, aile ile işletme yönetimi lişkileri, hissedarlık, kriz ve çatışma yönetimi, sonraki yönetici planı, ortak ve hissedar sözleşmeleriydi. Anket sonuçlarına göre aile işletmelerinin gündemi;
•%75 ‘inde finansman ve mali konular,
•%60 ’ında aile anayasasının eksikliği,
•%50 ‘sinde ise kurumsallaşma süreci tamamlanamamış olmasıdır.

Aynı anket sonuçlarına göre aile işletmelerinin gelecek planları; %52 profesyonel yönetim, 43% sermaye güçlendirme, %37 nesil devri, 37% teknolojik dönüşüm ve 21% satın alma-birleşme-bölünme şeklinde sıralanıyor.

 

Çalışma Önerimiz

Aile şirketleri öncelikleri anketine göre, aile işletmelerinin gündemini en yüksek oran olarak %75 oranında finansman ve mali konuların oluşturduğu tespit edilmiş olduğundan, hazırladığımız çalışmamız; göreceli olarak küçük ölçekli ve sermaye piyasalarında kayıt altına alınması açısından oldukça fazla güçlükle karşılaşabilecek işletmelerin (aile işletmeleri) finansmana erişimini kolaylaştırma amaçlı olarak, Kitle fonlamanın tanıtımını ve yöntemin yatırımcı ve aile işletmeleri nezdinde yaygınlaşmasını sağlamaya yöneliktir.

Kitle Fonlama

Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde; yeterli miktarda risk ve girişim sermayeleri olmadığı ve borsa üzerinden halka açılma yükümlülüklerinin yüksekliği nedeniyle KOBI’ler için en iyi ve düşük maliyetli alternatif finansman kaynağı olarak kitle fonlaması öne çıkıyor.

Kitle fonlama; işletmelerin sahip olduğu vizyoner bir projesi ya da yeni bir girişimin dijital platformlar üzerinden grup halinde finanse edilmesidir.
•Bireysel yatırımcılar sahip oldukları birikimleri ile kitle fonlama platformları aracılığıyla mevcut işletme ve girişimlere finansman sağlayabilmektedir.
•Klasik borçlanma ve bankacılık sistemleri üzerinden finansman sağlamanın tersine kitle fonlama sisteminde bu şekilde bir aracıya ihtiyaç duyulmamaktadır.
•Finansman ihtiyacı olanlar işletme sahipleri ve girişimler, birikimi olan bireysel yatırımcılara ve fonlara doğrudan başvurur ve finansmana ilk elden ulaşır.

*******************

Aile İşletmelerinin temel sorunları, halka açılmanın avantaj ve dezavantajları, süreçte yaşanan sorunları dahil aşağıdaki başlıkların tamamını sunumumda bulabilirsiniz.

#AileAnayasasi #Nepotizm #AileKulturu #Kurumsallasma #SermayeYapilari #Girisim #KitleFonlama #MenkulKiymet #HalkaAcilma #Borsa

Sunumun tamamı:

1 2 3 9  Scroll to top